Thế giới tuần qua: Bạo lực tràn lan ở Trung Đông

Chủ nhật, ngày 17 tháng 12 năm 2017 | 17:3

*Bạo lực lan tràn tại Trung Đông vì vấn đề Jerusalem;
*Nga rút quân khỏi Syria;
* Khai sinh dự án quốc phòng chung châu Âu;
*Triều Tiên quyết tâm trở thành cường quốc hạt nhân.

Bạo lực lan tràn tại Trung Đông vì vấn đề Jerusalem

Quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về tuyên bố Jerusalem là thủ đô của Israel đã thổi bùng lên làn sóng bạo lực trên khắp khu vực Trung Đông tuần qua. Không chỉ tại Palestine, quốc gia chịu ảnh hưởng trực tiếp từ quyết định công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel của ông Trump, mà tại nhiều quốc gia Arab và Hồi giáo khác trong khu vực như Thổ Nhĩ Kỳ, Iran hay Saudi Arabia, các cuộc biểu tình bạo động liên tiếp diễn ra. Tuy nhiên, căng thẳng nhất vẫn là tại khu vực Bờ Tây, nơi người biểu tình Palestine liên tục đụng độ với cảnh sát Israel.

Đã có nhiều người thiệt mạng và bị thương trong các cuộc đụng độ nói trên. (Ảnh: Reuters)

Hàng chục vụ phóng tên lửa từ Gaza vào lãnh thổ Israel và các đợt trả đũa của không quân Israel liên tục xảy ra. Quân đội Israel cũng tuyên bố đóng các cửa khẩu biên giới giữa nước này và Dải Gaza từ ngày 14/12/2017.

Mới đây nhất, ngày 13/12/2017, tại Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) diễn ra ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, lãnh đạo hơn 50 quốc gia thành viên đã ra Tuyên bố chung kêu gọi cộng đồng quốc tế công nhận Đông Jerusalem là thủ đô của Palestine. Các nhà lãnh đạo Hồi giáo xem quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel là "không có hiệu lực pháp lý" và là "một sự hủy hoại các nỗ lực hòa bình", tạo cơ hội thúc đẩy "chủ nghĩa cực đoan và khủng bố". Hội nghị OIC cũng coi động thái của Tổng thống Trump như "một lời thông báo về sự rút lui của Mỹ khỏi vai trò là một nhà bảo trợ của tiến trình hòa bình" ở Trung Đông.

Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas cho rằng quyết định trên của Tổng thống Mỹ Donald Trump là “một tội ác lớn nhất” và là sự vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế. Ông Abbas khẳng định: "Jerusalem đang và sẽ mãi mãi là thủ đô của Palestine. Sẽ không có hòa bình, ổn định nếu không có điều này”. Trong khi đó, Thủ tướng Palestine Ismail Haniyeh khẳng định quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel đã châm ngòi cho "một cuộc khởi nghĩa mới của người Palestine".

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres thì cho rằng, quyết định của Tổng thống Trump về Jerusalem có thể gây tổn hại tiến trình hòa bình Trung Đông.

Liên minh châu Âu, lãnh đạo một số nước như Nga, Thổ Nhĩ Kỳ… cũng phản đối quyết định của Tổng thống Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Thổ Nhĩ Kỳ còn cảnh báo có thể sẽ cắt đứt quan hệ ngoại giao với Israel. 

 

Nga rút quân khỏi Syria

Tổng thống Syria Bashar al-Assad ra tận máy bay để đón chào nhà lãnh đạo Nga. (Ảnh: AP).

Ngày 12/12/2017, sau khi hoàn thành sứ mệnh tại Syria, quân đội Nga đã bắt đầu rút một phần binh lính khỏi Syria theo chỉ thị của Tổng thống Vladimir Putin. Theo các nhà phân tích, quyết định trên cho thấy Nga tin tưởng vào khả năng đảm bảo an ninh của chính quyền Syria nhưng cũng không muốn mắc phải sai lầm “sa lầy” vào các cuộc chiến ở Trung Đông như Mỹ.

Đợt rút quân đầu tiên bao gồm 23 máy bay chiến đấu, 2 trực thăng Ka-52 và một phần binh lính thuộc các lực lượng bổ sung, lực lượng tác chiến đặc biệt, bệnh viện dã chiến và nhóm rà phá bom mìn. Tuy nhiên, Nga vẫn duy trì 2 căn cứ quân sự tại Syria, bao gồm căn cứ không quân Hmeymim và căn cứ hải quân Tartus, nhằm đảm bảo sự ổn định của Syria trong tương lai.

Từ năm 2015, đáp lại đề nghị của chính quyền Syria, Nga đã cử lực lượng không quân - vũ trụ đến tham gia chiến dịch chống khủng bố ở quốc gia Trung Đông này.

Với 69 máy bay chiến đấu được triển khai, Nga đã chi trung bình 156 triệu ruble (tương đương 2,6 triệu USD) mỗi ngày cho cuộc chiến tại Syria. Với sự hỗ trợ của lực lượng không quân Nga, quân đội Syria đã giải phóng 98% lãnh thổ khỏi các nhóm khủng bố trong vòng 2 năm qua.

 

Khai sinh dự án quốc phòng chung châu Âu

Ngày 14/12/2017, Hội nghị thượng đỉnh châu Âu đã chính thức tuyên bố khai sinh dự án quốc phòng chung châu Âu.

Lãnh đạo của 25 trong tổng số 28 quốc gia châu Âu nhất trí tạo lập một cơ chế thường trực có nhiệm vụ hợp tác quân sự, chế tạo vũ khí và phối hợp các chiến dịch bên ngoài châu Âu.

Một châu Âu thống nhất về quốc phòng là bước tiến mới của quá trình xây dựng ngôi nhà chung châu Âu. Mục đích không phải để tạo lập một quân đội chung châu Âu, quốc phòng vẫn sẽ là thẩm quyền của mỗi quốc gia, mà là một cơ chế phối hợp chặt chẽ về quân sự, có tên gọi là PESCO.

Cách thức giải quyết vấn đề người di cư cũng là tâm điểm của Hội nghị thượng đỉnh EU lần này. (Ảnh: Telegraph).

Anh, Đan Mạch và Malta không tham gia. Còn lại 25 nước thành viên sẽ góp tiền vào một quỹ quốc phòng chung, tổng cộng 500 triệu Euro trong 2 năm đầu tiên. 1/5 số tiền sẽ được dùng cho các dự án chế tạo thiết bị quân sự, trước tiên là máy bay không người lái. Những gì có thể làm chung sẽ làm chung: xây dựng một nền công nghiệp quốc phòng chung; cùng nhau mua vũ khí và thiết bị để có giá mua rẻ hơn; chung nhau nhân lực và thiết bị để vận tải hay cứu chữa thương binh  hỗ trợ lẫn nhau về hậu cần… tổng cộng 17 lĩnh vực.

Dự án quốc phòng chung sẽ tăng mức độ tự chủ của châu Âu về quân sự, giảm phụ thuộc vào NATO và vào Mỹ. Để tránh mọi hiểu lầm từ phía NATO và Mỹ, lãnh đạo châu Âu nhiều lần nhấn mạnh cơ chế mới sẽ bổ sung chứ không thay thế cho NATO, châu Âu chỉ muốn chủ động hơn, chẳng hạn như trong việc bảo vệ biên giới bên ngoài.

 

Triều Tiên quyết tâm trở thành cường quốc hạt nhân

Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un (thứ ba, phải) thị sát quy trình gắn đầu đạn hạt nhân thu nhỏ vào tên lửa Hwasong-14 tại Viện Khoa học hạt nhân. (Ảnh: Yonhap/TTXVN)

Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) ngày 13/12/2017 đưa tin nhà lãnh đạo nước này Kim Jong-un tuyên bố sẽ biến Triều Tiên thành "cường quốc hạt nhân mạnh nhất thế giới," chấp chấp sức ép từ Mỹ.

Phát biểu tại một buổi lễ trước những người lao động sau vụ thử tên lửa mới đây của Bình Nhưỡng, ông Kim tuyên bố Triều Tiên "sẽ tiến lên trên thế thắng và nhảy vọt trở thành cường quốc quân sự và hạt nhân mạnh nhất trên thế giới".

Trước đó, Phó Chủ tịch Đảng Lao động Triều Tiên Thae Jong-su cũng tuyên bố Triều Tiên đã gia nhập hàng ngũ các cường quốc hạt nhân và quân sự toàn cầu. Ông Thae Jong-su tuyên bố Triều Tiên đã có nền tảng vật chất và kỹ thuật vững chắc để sản xuất bất cứ loại vũ khí hạt nhân mạnh nào. 

Triều Tiên đưa ra tuyên bố trên trong bối cảnh các cường quốc toàn cầu đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp cho cuộc khủng hoảng hạt nhân Triều Tiên./.

Hồng Vân (tổng hợp)/ Cổng Thông tin điện tử Hội Nhà báo Việt Nam