Thế giới tuần qua: Cơ hội và thách thức

Chủ nhật, ngày 7 tháng 1 năm 2018 | 16:24

*Những dấu hiệu tích cực cho bán đảo Triều Tiên;
*Mỹ - Pakistan căng thẳng leo thang;
*Tây Ban Nha tiếp tục cứng rắn với hành động đòi độc lập của vùng Catalonia;
* Bất ổn kinh tế và chính trị nghiêm trọng ở Iran.

Những dấu hiệu tích cực cho bán đảo Triều Tiên

Chỉ sau 3 ngày đầu năm 2018, quan hệ liên Triều đã ấm lên một cách tích cực nằm trong sự chờ đợi của cả Triều Tiên và Hàn Quốc. Sau vài ngày đó, hai bên nhiều lần đánh giá tích cực về nhau với giọng điệu thân thiện hơn trước đó.

Người dân Hàn Quốc theo dõi bài phát biểu của lãnh đạo Triều Tiên Kim JOng-un qua truyền hình vào dịp năm mới 2018. (Ảnh: straitstimes.com)

Một giai đoạn mới của quan hệ liên Triều đã bắt đầu khi ông Kim Jong-un, trong thông điệp đầu năm, đã đồng ý gửi phái đoàn Triều Tiên sang tham dự Olympic ở Pyeongchang Hàn Quốc.

Vài ngày sau, đường dây liên lạc giữa hai miền Triều Tiên tại làng đình chiến Bàn Môn Điếm đã được nối lại. Trước đó, Triều Tiên đã cắt đứt hai kênh liên lạc giữa hai nước, bao gồm đường dây nóng quân sự, vào tháng 2/2016 để phản đối việc Hàn Quốc cho ngừng hoạt động khu liên hợp công nghiệp liên Triều.

Tiếp đó, hai bên đồng ý mở đối thoại cấp cao vào ngày 9-1 tại làng Bàn Môn Điếm (Panmunjeon) về những vấn đề liên quan đến cải thiện quan hệ Hàn - Triều, trong đó có việc Triều Tiên đưa phái đoàn sang tham gia Olympic.

Mối quan hệ giữa hai miền bán đảo Triều Tiên đang đứng trước cơ hội lớn để cải thiện sau hơn hai năm cắt đứt mọi đối thoại. Nhiều chuyên gia khi xét tới cách tiếp cận của Triều Tiên nhận định, Olympic 2018 sẽ có tất cả các cơ hội để trở thành một “Olympic hòa giải”.

Mỹ-Pakistan căng thẳng leo thang

Trong thông điệp đầu tiên của năm mới 2018, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gay gắt chỉ trích Pakistan, nói rằng nước này nhận tiền của Mỹ nhưng lại cung cấp nơi ẩn náu cho khủng bố. Đây được coi là một đòn giáng mạnh vào mối quan hệ đồng minh vốn không yên ả giữa Washington và Islamabad.

Tổng thống Mỹ Donald Trump “dằn mặt” Pakistan ngay trong đầu năm 2018.(Ảnh: Getty Images)

Trong đoạn chia sẻ đăng tải trên trang cá nhân Tweeter ngày 1/1/2018, Tổng thống Mỹ viết: “Mỹ đã ngớ ngẩn khi viện trợ hơn 33 tỷ USD cho Pakistan trong 15 năm qua. Họ (Pakistan) không mang lại cho chúng ta điều gì ngoài những lời dối trá, nghĩ rằng các lãnh đạo của chúng ta là kẻ ngốc. Không những không giúp bắt những kẻ mà chúng ta săn đuổi tại Afghanistan, nước này còn chứa chấp chúng. Không thể như thế nữa!”.

Nhà Trắng sau đó xác nhận sẽ tiếp tục tạm ngưng khoản viện trợ quân sự 255 triệu USD cho Pakistan vào lúc này với lý do Islamabad không quyết tâm chống khủng bố. Khoản tiền này là một phần gói viện trợ 1,1 tỷ USD được quốc hội Mỹ phê chuẩn năm 2016 cho Pakistan. Hồi tháng 8-2017, chính quyền Mỹ quyết định hoãn cung cấp khoản tiền này cho đến khi Pakistan đồng ý hành động nhiều hơn để chống khủng bố. Viện trợ của Mỹ cho Pakistan đã giảm từ 2,6 tỷ USD năm 2012 xuống còn 250 triệu USD năm ngoái.

Những căng thẳng đang gia tăng giữa Washington và Islamabad kể từ khi ông Donald Trump công bố chiến lược mới ở Afghanistan hồi tháng 8 năm ngoái. Khi đó, Tổng thống Mỹ cáo buộc Pakistan cung cấp “nơi ẩn náu an toàn cho các nhân tố hỗn loạn, bạo lực và khủng bố”. Trong năm qua, chính quyền Washington đã nhiều lần nhắc lại vấn đề này.

Hiện chưa rõ điều gì đã khiến Tổng thống Trump trút cơn giận lên Pakistan trước tiên trong năm mới. Chỉ có điều chắc chắn là quan hệ giữa 2 nước này đã xuống một mức.

Tây Ban Nha tiếp tục cứng rắn với hành động đòi độc lập của vùng Catalonia

Reuters đưa tin, ngày 5/1/2018, Tòa án Tối cao Tây Ban Nha yêu cầu tiếp tục giam giữ thủ lĩnh ly khai vùng Catalonia Oriol Junqueras sau hơn 2 tháng trong tù do vai trò của ông trong phong trào đòi độc lập của khu vực tự trị thuộc Tây Ban Nha này.

Thủ lĩnh ly khai vùng Catalonia Oriol Junqueras. (Ảnh: AP)

Trong phán quyết của mình, các thẩm phán cho biết có nguy cơ ông Junqueras sẽ phạm tội một lần nữa nếu ông ta được thả, bởi không có bằng chứng cho thấy ông Junqueras từ bỏ “con đường đã đi.”

Ông Junqueras bị bắt giam do các cáo buộc nổi loạn, xúi giục nổi loạn và lạm dụng công quỹ.

Quyết định trên của tòa sẽ ngăn ông Junqueras tuyên thệ tại phiên họp mở màn nghị viện mới của Catalonia dự kiến diễn ra ngày 17/1/2018 tới.

Theo kết quả cuộc bầu cử địa phương tại Catalonia ngày 21/12/2017 vừa qua, các đảng ủng hộ ly khai, trong đó có đảng ERC của ông Junqueras, đã giành đa số trong hội đồng lập pháp vùng. Cụ thể, 3 đảng ủng hộ ly khai nhận được 70 ghế trong tổng số 135 ghế, nhưng 8 ghế trong số này thuộc về các chính khách hiện không thể tuyên thệ nhậm chức vì đang bị giam giữ hoặc đã trốn sang Bỉ, trong đó có cựu Thủ hiến Carles Puigdemont.

Bất ổn kinh tế và chính trị nghiêm trọng ở Iran

Nhiều cuộc biểu tình phản đối chính phủ ở Iran đã biến thành bạo động. (Ảnh: time.com)

Iran đang rơi vào sự bất ổn lớn sau khi người dân biểu tình phản đối chính phủ vì tình trạng tham nhũng, thất nghiệp, nghèo đói và giá cả sinh hoạt gia tăng.

Phong trào biểu tình chống chính phủ ở Iran bắt đầu từ ngày 28/12/2017 tại địa điểm đầu tiên là Mashhad, thành phố lớn thứ hai Iran, với hàng trăm người tham gia, sau đó lan ra các khu vực khác. Đây là làn sóng bất ổn tồi tệ nhất xảy ra tại Iran kể từ năm 2009.

Đã có ít nhất 21 người thiệt mạng khi các cuộc biểu tình chống chính phủ và lãnh tụ tối cao Ali Khamenei biến thành bạo động và lan ra 40 thành phố, thị trấn trên cả nước

Nhiều quốc gia phương Tây chú ý đến hoạt động biểu tình ở Iran. Anh, Đức kêu gọi các bên kiềm chế. Mỹ cho rằng "đã đến lúc có thay đổi" ở Iran còn Israel tuyên bố ủng hộ người biểu tình Iran. Chính quyền Tehran cho rằng bất ổn có liên quan đến Mỹ, Israel và Arab Saudi.

Dù tình hình đã được kiểm soát gần như hoàn toàn, nhưng những biến động này cho thấy Iran bước vào năm 2018 với nhiều thách thức cả trong nội bộ về kinh tế, chính trị cũng như ảnh hưởng của vòng xoáy bất ổn khu vực./.

Hồng Vân (tổng hợp)/ Cổng Thông tin điện tử Hội Nhà báo Việt Nam