Thế giới tuần qua: Điểm nóng Đông Bắc Á khiến quốc tế lo ngại

Chủ nhật, ngày 24 tháng 9 năm 2017 | 15:33

*Dấu ấn Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Đại hội đồng LHQ;
*Căng thẳng leo thang trên bán đảo Triều Tiên;
*Iran quyết tâm phát triển tên lửa đạn đạo;
*Đụng độ tại biên giới Pakistan-Ấn Độ;
*Động đất kinh hoàng tàn phá Mexico.

 

Dấu ấn Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Đại hội đồng LHQ

Phiên họp cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc diễn ra từ 19-25/9/2017 tại thành phố New York, Mỹ. Chủ đề của kỳ họp năm nay là "Chú trọng vào con người - Phấn đấu vì hòa bình và cuộc sống có phẩm giá cho tất cả mọi người trên một hành tinh bền vững". Lãnh đạo 193 nước thành viên LHQ đã tham gia phiên họp.

Lần đầu tiên ông Donald Trump phát biểu tại phiên họp cấp cao Đại hội đồng LHQ trên cương vị Tổng thống Mỹ. Bài phát biểu của ông thu hút sự chú ý đặc biệt của các lãnh đạo thế giới. Ông Trump mở đầu bài phát biểu bằng việc nhắc tới chính sách “Nước Mỹ trên hết”, liệt kê những thành tựu kinh tế của ông... và kêu gọi cải tổ.

Ông Donald Trump phát biểu tại ĐHĐ LHQ. (Ảnh: Reuters).

Trong bài phát biểu của mình, ông Donald Trump đã nêu rõ quan điểm của mình về “những vấn đề nóng” được cả thế giới quan tâm: hạt nhân Triều Tiên, Iran và cuộc chiến chống IS... Nhấn mạnh đến căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên, Tổng thống Donald Trump cho rằng, tham vọng theo đuổi vũ khí hạt nhân của Triều Tiên đang đe dọa toàn bộ thế giới. "...nếu nước Mỹ bị buộc phải bảo vệ mình và các đồng minh, chúng tôi không có lựa chọn nào khác là phải hủy diệt hoàn toàn Triều Tiên...".

Bài phát biểu của ông Donald Trump đã nhận được nhiều phản ứng trái chiều của lãnh đạo các nước. Trong khi Đức phản ứng gay gắt về cách Tổng thống Mỹ xử lý vấn đề Triều Tiên thì Anh và Nhật Bản lại ủng hộ. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov hôm 22/9/2017 cho rằng, các nhà lãnh đạo Triều Tiên và Mỹ nên tiết chế khi đưa ra những lời lẽ thù địch. Việc Mỹ và Triều Tiên đưa ra những lời đe dọa lẫn nhau là điều rất tệ hại và không thể chấp nhận được: “Chúng ta cần phải hạ nhiệt cho những cái đầu nóng”.

Ngay trước khi Tổng thống Mỹ  Donald Trump phát biểu, Đại sứ Triều Tiên tại LHQ Ja Song Nam đã rời khỏi vị trí của mình.(Ảnh: Reuters)

Một ngày sau bài phát biểu của ông Donald Trump tại ĐHĐ LHQ, Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un nói rằng phát biểu của ông Trump ở Liên Hợp Quốc đã lăng mạ ông và Triều Tiên sẽ đáp trả mạnh mẽ nhất. Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un thề sẽ thực hiện các đối sách “ở cấp độ cao nhất”.

Bài phát biểu của ông Donald Trump trước ĐHĐ LHQ cũng chỉ trích gay gắt Iran, trong khi Iran đã phủ nhận cáo buộc cho rằng chương trình phát triển tên lửa của họ vi phạm nghị quyết của LHQ phê chuẩn thỏa thuận hạt nhân. Trong diễn biến sau đó, ngày 23/9 Truyền thông nhà nước Iran cho hay, Iran đã thử thành công một quả tên lửa đạn đạo mới có tầm bắn 2.000km.

 

Căng thẳng leo thang trên bán đảo Triều Tiên

Triều Tiên vừa dọa thử bom nhiệt hạch (bom H) có sức công phá cực mạnh trên Thái Bình Dương nhằm phản ứng “ở mức độ cao nhất” đối với Mỹ.

Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un. (Ảnh: KCNA)

Tuyên bố trên được Bộ trưởng Ngoại giao Triều Tiên Ri Yong-ho đưa ra ngay sau khi nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un cho biết, đang cân nhắc những hành động mạnh mẽ nhất nhằm đáp trả lời đe dọa sẽ “hủy diệt hoàn toàn” Triều Tiên của Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra tại Đại hội đồng Liên hợp quốc đối với nước này.

Lời đe dọa này được coi là lời ám chỉ trực tiếp nhất của Tổng thống Mỹ về một hành động quân sự với Triều Tiên, sau khi Bình Nhưỡng tiến hành vụ thử hạt nhân lần thứ 6 ngày 3-9 vừa qua.

Ngay lập tức, tuyên bố của Triều Tiên đã khiến các nước trong khu vực cũng như cộng đồng quốc tế quan ngại. Hàn Quốc tuyên bố sẽ tăng cường sức ép với Bình Nhưỡng nếu cứ tiếp tục các hành động khiêu khích. Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi Triều Tiên không nên đi xa hơn nữa và nên đàm phán mới có thể giải quyết cuộc khủng hoảng. Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản cho biết có thể phải chuẩn bị cho khả năng một tên lửa Triều Tiên gắn bom H bay qua lãnh thổ Nhật Bản nếu Bình Nhưỡng phóng thử một tên lửa như vậy ở Thái Bình Dương.

Tình hình căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên leo thang nhanh chóng sau hai lần Bình Nhưỡng phóng tên lửa đạn đạo bay qua lãnh thổ Nhật Bản và thử thành công bom nhiệt hạch chỉ trong vòng một tháng qua. Trong một động thái được nhìn nhận là cảnh báo Triều Tiên, Mỹ đã triển khai 4 máy bay chiến đấu tàng hình loại F-35B và 2 máy bay ném bom chiến lược B-1B tham gia cuộc tập trận ném bom trên bầu trời Hàn Quốc. Ngoài ra, tàu sân bay Ronald Reagan của Hải quân Mỹ cũng đang tiến hành các cuộc tập trận với tàu chiến Nhật Bản tại vùng biển phía nam bán đảo Triều Tiên.

 

Iran quyết tâm phát triển tên lửa đạn đạo

Phát biểu tại lễ diễu binh ở thủ đô Tehran ngày 22/9 nhân dịp tưởng niệm cuộc chiến tranh vùng Vịnh năm 1980-1988 giữa Iran và Iraq, Tổng thống Rouhani tuyên bố không chỉ phát triển hệ thống tên lửa, Tehran sẽ chú trọng tăng cường sức mạnh quân sự của các lực lượng bộ binh, hải quân và không quân để bảo vệ đất nước. Nhà lãnh đạo Iran nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ không phải xin phép bất cứ ai để bảo vệ quốc gia".

Iran bắn thử một tên lửa đạn đạo hồi tháng 3/2016. (Ảnh: Reuters)

Tuyên bố trên của Tổng thống Rouhani được đưa ra trong bối cảnh quan hệ giữa Iran và Mỹ đang rơi vào tình trạng căng thẳng liên quan đến Kế hoạch hành động Chung toàn diện (JCPOA), một thỏa thuận hạt nhân đạt được hồi năm 2015 giữa Iran và Nhóm 5+1 (bao gồm Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc, Mỹ và Đức).

Mỹ đã yêu cầu sửa đổi thỏa thuận này và áp đặt trở lại các biện pháp trừng phạt Iran. Trong khi đó, Tehran khẳng định sẽ không dung thứ cho bất cứ mối đe dọa nào nhằm vào nước này.

 

Đụng độ tại biên giới Pakistan-Ấn Độ

Giới chức Pakistan và Ấn Độ ngày 22/9/2017 cho biết đã xảy ra nã pháo qua khu vực biên giới tranh chấp giữa hai nước làm 6 người dân thiệt mạng và 30 người bị thương.

Binh sĩ Pakistan gác tại Wagah, dọc biên giới Pakistan-Ấn Độ.(Ảnh: THX/TTXVN).

Nã pháo diễn ra dọc biên giới phân cách tỉnh Punjab của Pakistan với khu vực Jammu thuộc vùng Kashmir do Ấn Độ quản lý, và phần lớn thương vong được đưa tin là bên phía Pakistan.

Quân đội Pakistan cho biết 6 dân thường đã thiệt mạng và 26 người khác bị thương trong vụ nã pháo từ phía Ấn Độ ngày 21/9. Theo tuyên bố của quân đội, lực lượng bán quân sự của Pakistan đã đáp trả thích đáng nhằm vào những trạm gác phía Ấn Độ bắn pháo vào người dân Pakistan.

Trong khi đó, giới chức cảnh sát Ấn Độ tại Jammu cho biết các lực lượng Pakistan đã vi phạm lệnh ngừng bắn, làm bị thương 4 dân thường phía Ấn Độ.

Khu vực Kashmir chia cắt thành hai phần do Ấn Độ và Pakistan quản lý, nhưng cả hai nước đều nhận chủ quyền toàn bộ khu vực này. Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn năm 2003, đụng độ giữa binh sĩ hai bên ở khu vực biên giới này vẫn tiếp diễn và hai bên thường xuyên cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận.

Hồi tháng 7 vừa qua, phía Pakistan cho biết 4 binh sĩ nước này đã thiệt mạng khi Ấn Độ bắn pháo qua ranh giới kiểm soát (LoC) giữa hai bên ở Kashmir trúng một xe quân đội Pakistan. Giới chức Ấn Độ khẳng định không biết gì về vụ việc này.

Vào tháng 5, Ấn Độ cáo buộc lực lượng Pakistan bắn chết 2 binh sĩ Ấn Độ đi tuần ở LoC. Quân đội Pakistan bác bỏ cáo buộc này và khẳng định không vi phạm lệnh ngừng bắn.

 

Động đất kinh hoàng tàn phá Mexico

Trận động đất mạnh 7,1 độ Richter bất ngờ xảy ra ngày 19/9/2017 (giờ địa phương - rạng sáng 20/9 giờ VN) làm hơn 273 người thiệt mạng, hơn 2.000 người bị thương. Thủ đô Mexico City và nhiều khu vực miền trung Mexico rung chuyển. Đến ngày 22/9/2017, công tác cứu hộ cứu nạn đang được giới chức Mexico tiến hành khẩn trương.

Lực lượng cứu hộ đang nỗ lực tìm kiếm người sống sốt trong các đống đổ nát. Giới chức Mexico cảnh báo số người thương vong sẽ tiếp tục tăng. (Ảnh: ABCnews).

Sau trận động đất, cộng đồng quốc tế đã nỗ lực chung tay giúp Mexico sớm khắc phục hậu quả. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gọi điện cho người đồng cấp Pena Nieto và đề nghị tham gia tìm kiếm cứu hộ với Mexico. Chile và El Salvador cam kết viện trợ và Honduras đã cử 36 nhân viên cứu hộ đến Mexico. Một nhóm 71 binh sĩ Israel gồm các kỹ sư và các chuyên gia tìm kiếm-cứu hộ đã có mặt ở Mexico.

Đây là vụ động đất mạnh thứ 2 xảy ra tại Mexico trong tháng này. Trước đó, hôm 7/9, một vụ động đất ở phía nam Mexico cũng đã khiến ít nhất 98 người thiệt mạng./.

Hồng Vân (tổng hợp)/ Cổng Thông tin điện tử Hội Nhà báo Việt Nam