Thế giới tuần qua: Đối đầu căng thẳng

Chủ nhật, ngày 21 tháng 1 năm 2018 | 21:7

*Hội nghị quốc tế về Triều Tiên;
*Quan hệ Mỹ - Mexico tiếp tục rạn nứt;
*Trẻ em châu Phi bị ép buộc cầm súng;
*Khủng bố, tai nạn nghiêm trọng xảy ra ở nhiều nơi.

Hội nghị quốc tế về Triều Tiên

Hội nghị do Mỹ và Canada đồng chủ trì với sự tham gia của đại diện ngoại giao đến từ 20 nước, trong đó có 11 ngoại trưởng. Các bên tham dự hội nghị khẳng định cần phải duy trì sức ép trừng phạt đối với Triều Tiên để buộc nước này từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân của mình. (Ảnh:internet)

Hội nghị quốc tế về Triều Tiên do Mỹ và Canada đồng chủ trì tại Vancouver, Canada đã kết thúc hôm 17/1/2018. Kết thúc hội nghị, các bên tham gia đã ra Tuyên bố chung nhấn mạnh việc tăng cường kiểm soát hàng hải nhằm ngăn ngừa Triều Tiên sử dụng các hoạt động buôn lậu để vi phạm các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc. Hội nghị cũng thống nhất các biện pháp trừng phạt “mạnh tay” hơn nhằm buộc Bình Nhưỡng phải từ bỏ chương trình hạt nhân cũng như tìm giải pháp đối thoại nhằm giảm căng thẳng lâu dài trên bán đảo Triều Tiên.

Tuy nhiên, hội nghị bị cho là thiếu khách quan khi không có mặt hai nước quan trọng trong tiến trình hòa bình trên bán đảo Triều Tiên là Nga và Trung Quốc. Sự thiếu khách quan cũng còn được thể hiện ở việc các quốc gia tham gia Hội nghị đều là các nước từng đứng về phía Hàn Quốc trong Chiến tranh Triều Tiên (1950-1953) trước đây. Phản ứng trước việc không được tham gia hội nghị, Trung Quốc gọi đây là “Hội nghị chiến tranh lạnh” và cho rằng việc 20 quốc gia nhóm họp ở Vancouver để tìm kiếm biện pháp trừng phạt Triều Tiên là góp phần “gây chia rẽ trong cộng đồng quốc tế và gây khó khăn cho việc tìm kiếm cơ hội giải quyết ổn thỏa tình hình trên bán đảo Triều Tiên”. Nước này khẳng định: “Chỉ thông qua đối thoại và giải quyết bình đẳng mối lo ngại của tất cả các bên mới có thể tìm ra cách giải quyết hiệu quả và hòa bình”.

Quan hệ Mỹ - Mexico tiếp tục rạn nứt

Ngày 18/1/2018, Chính phủ Mexico tái khẳng định sẽ không chi trả dưới bất kỳ hình thức nào cho dự án xây dựng bức tường trên lãnh thổ Mỹ dọc chiều dài biên giới với nước này.

Hàng rào biên giới Mỹ-Mexico ở San Luis Rio Colorado, bang Sonora (Mỹ). (Nguồn: AFP/TTXVN)

 Trong một thông cáo, Bộ Ngoại giao Mexico thừa nhận quốc gia này đang có vấn đề về tình hình bạo lực, nhưng bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump coi Mexico là quốc gia nguy hiểm nhất trên thế giới. Bộ Ngoại giao Mexico đồng thời khẳng định vấn đề bạo lực do buôn bán ma túy, vũ khí và tiền bạc là trách nhiệm chung và chỉ chấm dứt nếu nguyên nhân gốc rễ của nó được giải quyết: nhu cầu cao đối với ma túy tại Mỹ và nguồn cung từ Mexico. Thực tế cho thấy phần lớn ma túy sản xuất tại Mexico và khu vực Trung Mỹ được đưa vào Mỹ qua biên giới Mỹ-Mexico, ước tính hơn 90% lượng ma túy sử dụng tại Mỹ có nguồn gốc từ Mexico và khu vực Trung Mỹ. Như vậy, theo Mexico, để giải quyết tận gốc vấn đề, Mỹ phải kiểm soát được vấn nạn ma túy ngay trên đất nước mình chứ không phải là đổ lỗi cho các nước khác.

Tuyên bố này được đưa ra ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA) bao gồm các nước Canada, Mỹ, và Mexico và khẳng định việc xây dựng bức tường biên giới giữa Mỹ và Mexico là cần thiết. Tổng thống Mỹ còn khiến Chính phủ Mexico phản ứng quyết liệt khi nhận định nước này là “quốc gia bạo lực nhất thế giới” và việc xây dựng bức tường còn có mục đích ngăn chặn nạn buôn bán ma túy vào Mỹ.

Trẻ em châu Phi bị ép buộc cầm súng

Các nhóm khủng bố ở “Lục địa đen” sử dụng trẻ em làm các chiến binh, bia đỡ đạn phục vụ cho mục đích tranh giành lợi ích giữa các phe nhóm. (Ảnh:Reuters).

Ngày 15/1/2018, kênh truyền hình Press TV của Iran đưa tin Tổ chức Giám sát Nhân quyền (HRW) đã cảnh báo rằng nhóm khủng bố al-Shabab tại Somalia đang ép buộc người dân giao nộp con em mình để “truyền bá tư tưởng và huấn luyện quân sự.” Theo HRW, nhóm khủng bố có quan hệ với mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda này đã phát động một chiến dịch tấn công nhằm tuyển mộ trẻ em từ giữa năm 2017, với những lời đe dọa trả thù nhằm vào các cộng đồng từ chối hợp tác với chúng. Ngày 18-1 mới đây, lực lượng quân sự Somalia đã giải thoát hơn 30 trẻ em bị nhóm phiến quân al-Shabaab bắt giữ tại một trường học. Tại đây, các em đã bị những phiến quân cực đoan tẩy não và huấn luyện quân sự để trở thành các chiến binh cầm súng chiến đấu cho chúng.

Nghiên cứu viên cao cấp khu vực châu Phi của HRW Laetitia Bader cho biết: “Chiến dịch tuyển mộ nhẫn tâm của al-Shabab đang cướp đi những đứa trẻ ở nông thôn từ bố mẹ chúng để các em phải phục vụ trong hàng ngũ của nhóm phiến quân có vũ trang này. Để thoát khỏi thực trạng bi thảm, nhiều trẻ em đã buộc phải rời bỏ nhà cửa và trường học.” Theo nguồn tin trên, hoạt động tuyển mộ trẻ em của phiến quân al-Shabab đã diễn ra tại ba khu vực ở vùng Bay, miền Nam Somalia, nơi vốn phần lớn nằm dưới sự kiểm soát của nhóm khủng bố này.

Trên thực tế, tại nhiều nước châu Phi như Somalia, Nigeria, Kenya, Ethiopia…, nạn buôn bán trẻ em đã từ lâu trở thành vấn đề nhức nhối. Tuy nhiên, việc công khai ép buộc cộng đồng giao nộp trẻ em và công khai “tẩy não”, huấn luyện quân sự cho thấy sự liều lĩnh của các nhóm khủng bố cực đoan đang được đẩy lên một tầng nấc mới, đặc biệt là khi chúng đang bước vào giai đoạn suy thoái và việc tuyển mộ các tay súng của chúng trở nên đặc biệt khó khăn. Việc ép buộc giao nộp trẻ em ở châu Phi đang khiến trẻ em ở đây phải rời bỏ gia đình, trường học để chạy trốn, gia tăng sức ép lên cuộc khủng hoảng nhân đạo vốn đang đè nặng “lục địa đen”.

Khủng bốtai nạn nghiêm trọng xảy ra ở nhiều nơi

Ngày 15/1/2018, một vụ đánh bom kép đã xảy ra tại thủ đô Baghdad của Iraq khiến 26 người thiệt mạng và 90 người khác bị thương. Hai kẻ đánh bom đã kích hoạt khối chất nổ trên người tại Quảng trường Tayyaran, nơi thường tập trung đông người lao động đợi việc làm. Iraq là quốc gia thường xuyên phải gánh chịu các cuộc tấn công khủng bố của các nhóm phiến quân cực đoan, đặc biệt là Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS. Tuy nhiên, hiện chưa có cá nhân, tổ chức nào nhận trách nhiệm về vụ việc ngày 15/1/2018 nói trên.

Hiện trường vụ đánh bom bị phong tỏa.(Ảnh: RTE)

Tuần qua cũng xảy ra nhiều vụ tai nạn, khiến nhiều người thương vong, trong đó nghiêm trọng nhất là vụ rơi máy bay trực thăng tại bang New Mexico (Mỹ) ngày 17/1/2018 và cháy xe buýt tại Kazakhstan ngày 18/1/2018. Vụ rơi máy bay ngày 17/1/2018 đã khiến lãnh đạo đối lập Zimbabwe là Roy Bennet cùng vợ và 3 người khác tử vong. Ông Roy Bennet từng là Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Zimbabwe và hiện đang sống lưu vong ở Nam Phi. Vụ cháy xe buýt khiến 52 công nhân, chủ yếu mang quốc tịch Uzbekistan, thiệt mạng. Ngoài ra, 2 vụ rơi máy bay quân sự tại Colombia và Thổ Nhĩ Kỳ cũng khiến 10 người tử vong. Nguyên nhân các vụ tai nạn đang được các nhà chức tranh điều tra làm rõ.

Hồng Vân (tổng hợp)/ Cổng Thông tin điện tử Hội Nhà báo Việt Nam