Thế giới tuần qua: Nguy cơ khủng hoảng xuất hiện

Chủ nhật, ngày 24 tháng 6 năm 2018 | 18:36:34

*Iran bất ngờ dọa rút khỏi thỏa thuận hạt nhân quốc tế; *Tổng thống Donald Trump ra tuyên bố đảo ngược bất ngờ đối với Triều Tiên; *Quốc hội Anh thông qua dự luật Brexit; *Hàn Quốc và Triều Tiên ấn định thời gian đoàn tụ các gia đình ly tán.

Iran bất ngờ dọa rút khỏi thỏa thuận hạt nhân quốc tế

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi cảnh báo, chính quyền Tehran sẽ từ bỏ thỏa thuận hạt nhân quốc tế đã có, nếu không thể thống nhất với các nước ký kết còn lại sau khi Mỹ rút lui.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araqchi. (Ảnh: israelnationalnews.com)

Ngày 22/6/2018, chia sẻ với kênh Press-TV, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araqchi nêu rõ Tehran không loại trừ khả năng sẽ rút khỏi thỏa thuận JCPOA trong những tuần tới. Ông Araqchi cho biết, Tehran muốn tuân thủ JCPOA nhưng thỏa thuận này cũng cần có thêm những điều chỉnh sau khi Mỹ rút, khiến thỏa thuận lịch sử này không còn cân bằng nữa.

Trước đó, Iran đã lên tiếng khẳng định sẽ tuân thủ các điều khoản trong thỏa thuận hạt nhân mà nước này đã ký với Liên minh châu Âu (EU), Trung Quốc, Pháp, Nga, Anh, Mỹ và Đức tại Vienna vào năm 2015.

Ngày 20/5/2018, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif cho hay, Tehran sẽ quay trở lại bàn đàm phán với Mỹ nếu như Washington tuân thủ thỏa thuận hạt nhân ký năm 2015. Một trong những nội dung quan trọng của thỏa thuận này là Iran sẽ chỉ duy trì chương trình hạt nhân vì mục đích hòa bình và đổi lại Tehran được gỡ bỏ lệnh trừng phạt.

Trước đó, ngày 9/5/2018, Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân do Nhóm P5+1 ký với Iran vào năm 2015. Việc Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi JCPOA sau đó đã vấp phải sự chỉ trích của các đồng minh phương Tây như Đức và Pháp, trong khi chính quyền Tehran tuyên bố Iran sẵn sàng khôi phục hoạt động của các cơ sở làm giàu urani.

Tổng thống Donald Trump ra tuyên bố đảo ngược bất ngờ đối với Triều Tiên

Ngày 22/6/2018, Tổng thống Mỹ Donald Trump ra sắc lệnh gia hạn “tình trạng khẩn cấp quốc gia” đối với Triều Tiên thêm 1 năm, với lý do chương trình vũ khí hạt nhân của Bình Nhưỡng vẫn còn là một mối đe dọa lớn đối với Mỹ.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump tái cho phép các hạn chế kinh tế chống lại Triều Tiên thêm 1 năm. (Ảnh: internet)

Theo sắc lệnh này, chính quyền Tổng thống Donald Trump tái cho phép các hạn chế kinh tế chống lại Triều Tiên trong khi tuyên bố nước này vẫn còn là một “mối đe dọa bất thường” đối với Mỹ.

Tuyên bố trên được đưa ra chỉ 9 ngày sau khi Tổng thống Donald Trump đăng trên Twitter rằng đã không còn mối đe dọa hạt nhân nào từ Triều Tiên, kể từ hội nghị thượng đỉnh giữa Mỹ và Triều Tiên tại Singapore.

Trong tuyên bố, ông Donald  Trump nêu rõ: "Sự tồn tại và nguy cơ làm giàu nguyên liệu có thể tách ra dùng cho vũ khí trên bán đảo Triều Tiên, cũng như hành động và chính sách của chính phủ Triều Tiên tiếp tục gây ra mối đe dọa bất thường và đặc biệt cho an ninh quốc gia, chính sách đối ngoại và nền kinh tế Mỹ".

Ông nói vì lý do trên, 6 sắc lệnh hành pháp áp đặt cấm vận với Triều Tiên mà chính quyền của ông cũng như các chính quyền Mỹ trước đây đã ban hành phải được tiếp tục duy trì sau ngày 27/6/2018. "Tôi sẽ tiếp tục (áp dụng) tình trạng khẩn cấp quốc gia về Triều Tiên thêm một năm nữa", ông Donald Trump viết.

Tình trạng khẩn cấp quốc gia Mỹ được bắt đầu từ ngày từ ngày 26/6/2008 ,dưới thời cựu tổng thống George W. Bush và là dấu hiệu căng thẳng kéo dài giữa Mỹ - Triều khi Triều Tiên tiến gần đến hoàn thiện đầu đạn hạt nhân có thể vươn tới Mỹ. Nhưng trong cuộc gặp lịch sử giữa Tổng thống Mỹ và nhà lãnh đạo Triều Tiên ngày 12/6/2018, ông Kim Jong Un đã đồng ý “hoàn toàn phi hạt nhân hóa” bán đảo Triều Tiên.

Tại cuộc gặp giữa ông Donald Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong Un ở Singapore hôm 12/6/2018, hai bên đã ký tuyên bố chung "hướng đến việc phi hạt nhân hóa toàn diện bán đảo Triều Tiên".

Hai bên dù vậy vẫn sẽ phải đàm phán về các điều khoản để Triều Tiên từ bỏ vũ khí và được dỡ bỏ cấm vận - điều chính phủ Mỹ vẫn chưa làm được trong gần 25 năm qua.

 Trước đó, Tổng thống Mỹ phát biểu trong cuộc họp nội các ngày 21/6/2018 rằng quá trình phi hạt nhân hóa của Triều Tiên đã bắt đầu.

Quốc hội Anh thông qua dự luật Brexit

Ảnh minh họa. (Ảnh: Sky News)

Dự luật rút khỏi Liên minh châu Âu (EU) của Chính phủ Vương quốc Anh (còn gọi là Brexit) - đã được Quốc hội Anh thông qua tối 20/6/2018 và đã được trình lên Nữ hoàng phê chuẩn để chính thức trở thành luật.

Trước đó, Hạ viện Anh đã bỏ phiếu thông qua dự luật. Thượng viện Anh cũng đã chấp thuận những sửa đổi của Chính phủ Anh trong đó cam kết coi trọng vai trò của nghị viện trong thỏa thuận cuối cùng về Brexit. Cả hai phe ủng hộ Brexit và ủng hộ EU đều tuyên bố đã đạt được nguyện vọng của mình.

Các quan chức liên quan đến vấn đề Brexit của Chính phủ Anh nhận định rằng, việc thông qua dự luật này là "bước tiến quan trọng" trong hoạt động chuẩn bị của Anh và là "thời khắc tốt đối với tất cả những ai muốn có cuộc chia tay với EU trong suôn sẻ và có trật tự". Việc Anh nói lời chia tay với mái nhà chung châu Âu đến nay được xác định chỉ là chuyện sớm hay muộn.

Tuy nhiên, quỹ thời gian đàm phán về thỏa thuận Brexit đang cạn dần. EU đã đặt ra thời hạn hoàn tất thỏa thuận "ly hôn" với Anh vào tháng 10/2018 để Quốc hội Anh và Nghị viện châu Âu có đủ thời gian để thông qua trước thời điểm Anh chính thức rời EU dự kiến vào ngày 29/3/2019. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích lo ngại cuộc họp cấp cao EU sắp tới có thể không đạt được nhiều tiến bộ về đường biên giới mềm tại Ireland cũng như định hình tương lai quan hệ thương mại Anh-EU. Một số nhận định cho rằng phải đến cuộc họp Hội đồng châu Âu vào tháng 12 mới có thể đạt được sự nhất trí hai bên, tức là chỉ có ba tháng trước khi Anh rời EU.

Hàn Quốc và Triều Tiên ấn định thời gian đoàn tụ các gia đình ly tán

Hàn Quốc và Triều Tiên đã nhất trí tổ chức đợt đoàn tụ cho các gia đình bị ly tán trong cuộc Chiến tranh Triều Tiên (1950 - 1953) từ ngày 20 - 26/8/2018 tới.

Đợt đoàn tụ cho các gia đình bị ly tán trong cuộc Chiến tranh Triều Tiên (1950 - 1953) được tổ chức từ ngày 20 - 26/8 tới. (Ảnh: interner)

Cuộc họp ngày 22/6/2018 của Hội Chữ thập Đỏ Hàn Quốc và Triều Tiên đã đạt được thỏa thuận về địa điểm và thời gian tổ chức cuộc đoàn tụ cho các gia đình bị ly tán trong chiến tranh Triều Tiên (1950 - 1953). Đây là đợt đoàn tụ đầu tiên trong vòng 3 năm qua cho các gia đình bị ly tán trong cuộc Chiến tranh Triều Tiên (1950 - 1953).

Theo thỏa thuận đạt được trong các cuộc thảo luận giữa hai bên, Triều Tiên và Hàn Quốc mỗi nước sẽ cử 100 người tham gia đợt đoàn tụ lần này. Đối với những người đi lại khó khăn, họ được phép mang theo một người thân để hỗ trợ.

Trong một tuyên bố chính thức, Bộ Thống nhất Hàn Quốc ngày 22/6 nêu rõ các hoạt động đoàn tụ của các gia đình bị ly tán bởi chiến tranh sẽ diễn ra tại khu nghỉ dưỡng ở núi Kumgang, thuộc phía Bắc biên giới Triều Tiên từ ngày 20 - 26/8/2018.

Trước đó, trong cuộc gặp thượng đỉnh  liên Triều lịch sử hồi tháng 4 vừa qua, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã đồng ý thúc đẩy tiến trình hòa giải giữa hai miền, bao gồm cả việc tiếp tục tổ chức đoàn tụ cho các gia đình bị ly tán.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Hàn Quốc Kang Kyung-wha cũng cho biết tuy chưa có thỏa thuận nào về một cuộc gặp mới giữa của các nhà lãnh đạo hai miền, "nhưng một cuộc gặp thượng đỉnh tương tự có thể được tổ chức nhanh nếu cần thiết".

Đợt đoàn tụ các gia đình ly tán gần đây nhất được hai nước tổ chức vào năm 2015 cũng tại khu nghỉ dưỡng ở núi Kumgang.

Theo số liệu về các gia đình ly tán đến thời điểm hiện tại, trong tổng số 132.124 người ly tán thì có tới 75.234 người đã qua đời, chỉ còn lại 56.890 người còn sống. Trong số những người còn sống, có tới 48.703 người trên 70 tuổi, chiếm 85,6%.

Song Anh (tổng hợp)/ Cổng Thông tin điện tử Hội Nhà báo Việt Nam