Thế giới tuần qua: Nhiều “điểm nóng” tạm thời "hạ nhiệt"

Chủ nhật, ngày 5 tháng 11 năm 2017 | 16:16

*Khủng hoảng tại Tây Ban Nha: tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết; *Bất ổn an ninh tại Afghanistan tiếp diễn; *Hàn Quốc và Trung Quốc nỗ lực hàn gắn quan hệ; *Tấn công khủng bố tại Mỹ.

Khủng hoảng tại Tây Ban Nha: tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết

Trước những biện pháp mạnh tay của chính phủ, sau một thời gian sôi sục, phong trào đòi độc lập tại Catalonia có dấu hiệu dịu lắng. Chính quyền trung ương Tây Ban Nha đã thực hiện các bước đi cần thiết để nắm quyền kiểm soát trực tiếp vùng lãnh thổ Catalunya, theo Điều 155 của Hiến pháp, ngay sau khi Hội đồng lập pháp Catalunya vượt qua “giới hạn đỏ”, bỏ phiếu ủng hộ vùng lãnh thổ này và đơn phương tuyên bố độc lập. Theo đó, Chính phủ Tây Ban Nha đã quyết định giải tán Hội đồng lập pháp Catalonia, cách chức Thủ hiến Carles Puigdemont cùng toàn bộ ban lãnh đạo chính quyền vùng, và áp đặt quyền điều hành trực tiếp lên khu vực này.

Cựu thủ hiến Catalonia Carles Puigdemont (trái). (Ảnh: Getty Images).

Ngày 2/11/2017 Tòa án Tối cao Tây Ban Nha đã ra lệnh bắt giữ 8 thành viên của chính quyền bị giải tán ở vùng tự trị Catalunya, trong đó có cựu Phó thủ hiến Oriol Junqueras. Những người này bị cáo buộc tội danh nổi loạn, xúi giục nổi loạn và lạm dụng công quỹ liên quan việc khu vực tự trị này đơn phương tuyên bố độc lập hồi tuần trước.

Trước đó, Tòa hiến pháp Tây Ban Nha đã ra lệnh đình chỉ tuyên bố độc lập của nghị viện vùng Catalonia đưa ra hôm 28/10/2017 vừa qua. Chính phủ Tây Ban Nha cũng đã giải tán nghị viện và cách chức lãnh đạo vùng Catalonia, đồng thời ấn định ngày 21/12/2017 là ngày tổ chức cuộc bầu cử địa phương của vùng này nhằm “khôi phục sự điều hành hợp pháp cũng như nguyên tắc pháp trị” ở Catalonia.

Nhà chức trách Tây Ban Nha cho biết, hiện tại, mọi cơ quan thuộc chính quyền Catalunya đều đang hoạt động bình thường. Hàng trăm nghìn người dân Tây Ban Nha đã xuống đường tuần hành biểu thị sự ủng hộ quyết định này của chính quyền trung ương. Nhiều quốc gia tuyên bố không ủng hộ Catalunya độc lập, khẳng định chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tây Ban Nha đang và sẽ luôn là bất khả xâm phạm.

Trong khi đó, ông Carles Puigdemont cùng nhóm chủ trương ly khai, đang tiếp tục kêu gọi công chức, viên chức vùng Catalunya không tuân lệnh của chính phủ trung ương và tham gia các hoạt động phản kháng.

Bất ổn an ninh tại Afghanistan tiếp diễn

Trong bối cảnh phiến quân Taliban đang gia tăng các vụ tấn công khủng bố tại Afghanistan, phần lãnh thổ mà lực lượng này kiểm soát hoặc có thể gây ảnh hưởng tại quốc gia Tây Nam Á được mở rộng trong 6 tháng qua. Cảnh báo trên được Cơ quan giám sát tái thiết Afghanistan đưa ra trong một báo cáo công bố vào ngày 31/10/2017.

Binh sĩ Afghanistan . Ảnh: THX/TTXVN

Theo báo cáo, trong tháng 8 vừa qua, 13% trong tổng số 407 quận huyện ở Afghanistan do Taliban kiểm soát hoặc có ảnh hưởng, cao hơn 2% so với số liệu hồi tháng 2. Điều này đồng nghĩa đã có thêm 700.000 người đang phải sống tại những khu vực chịu ảnh hưởng của Taliban.

Xét tổng thể, khoảng 43% các quận huyện của Afghanistan hoặc đã bị Taliban kiểm soát, hoặc đang bị tranh giành, cao hơn 3% so với 6 tháng trước đó. Những con số cập nhật trên là một tín hiệu cho thấy tình hình an ninh tại Afghanistan đang ngày càng xấu đi.

Hàn Quốc và Trung Quốc nỗ lực hàn gắn quan hệ

Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) tại Hàn Quốc. (Ảnh: EPA/TTXVN)

Ngày 31/10/2017, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc thông báo nước này và Trung Quốc đã nhất trí nhanh chóng đưa các hoạt động hợp tác và giao lưu trở lại bình thường, sau một năm căng thẳng liên quan đến việc triển khai Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối của Mỹ (THAAD) tại Hàn Quốc.

Trong một diễn biến liên quan, Giám đốc Văn phòng An ninh quốc gia thuộc Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc, ông Nam Gwan-pyo thông báo Tổng thống Moon Jae-in và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ đồng chủ trì một hội nghị thượng đỉnh song phương vào tuần sau, bước đầu tiên hướng tới bình thường hóa quan hệ hai nước.

Mối quan hệ Hàn - Trung trở nên căng thẳng kể từ tháng 7-2016, sau khi Hàn Quốc công bố quyết định cho phép Mỹ triển khai một khẩu đội THAAD trên lãnh thổ nước này. Trung Quốc luôn phản đối động thái trên với lý do hệ thống vũ khí này có thể gây phương hại lợi ích an ninh chiến lược của Trung Quốc, đồng thời yêu cầu Hàn Quốc rút lại quyết định trên. Trong một năm vừa qua, các biện pháp được cho là trả đũa của Trung Quốc đã tác động không nhỏ đến nền kinh tế của Hàn Quốc.

Tấn công khủng bố tại Mỹ

NBC News cho biết, rạng sáng 1-11 (giờ Việt Nam), một đối tượng đã lao xe tải vào tuyến đường dành cho người đi xe đạp và đi bộ ở khu vực Hạ Manhattan của thành phố New York, Mỹ, làm 8 người thiệt mạng và 11 người bị thương nặng.

Các nhân chứng cho biết chiếc xe đã lao với tốc độ cao, đâm phải nhiều người đi bộ cũng như một chiếc xe buýt chở học sinh. Ngoài ra, khoảng 9 đến 10 tiếng súng nổ cũng đã vang lên ở hiện trường vụ việc. Khi lao ra khỏi xe, đối tượng này đã hô "Allahu Akbar" (Thánh Allah vĩ đại) và giơ 2 khẩu súng giả. IS thừa nhận đứng đằng sau vụ việc này. 

Nạn nhân bị thương được cấp cứu tại hiện trường. (Ảnh: Reuters)

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng chỉ trích vụ việc này. Trên trang Twitter cá nhân, Tổng thống Trump coi đây là một hành động điên rồ và khẳng định lực lượng chức năng đang theo dõi sát vụ việc. Đây là vụ khủng bố đẫm máu gây chết người đầu tiên tại New York kể từ vụ tấn công khủng bố bằng máy bay diễn ra 11-9-2001 do các phần tử khủng bố Al-Qaeda tiến hành nhằm vào Tòa Tháp đôi ở New York./.

Hồng Vân (tổng hợp)/ Cổng Thông tin điện tử Hội Nhà báo Việt Nam