Thế giới tuần qua: Những dấu hiệu tích cực

Chủ nhật, ngày 29 tháng 7 năm 2018 | 14:32:20

*Triều Tiên trao trả hài cốt lính Mỹ; *Ba nước Bắc Mỹ nối lại đàm phán NAFTA; *Mỹ - EU giảm căng thẳng thương mại ; *Quân đội Syria giành kiểm soát tỉnh Al-Quneitra chiến lược; *Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2018 họp tại Nam Phi; *Vụ vỡ đập thủy điện Sepian-Senamnoi ở Lào.

1. Triều Tiên trao trả hài cốt lính Mỹ

Ngày 27/7, Triều Tiên đã chuyển giao 55 bộ hài cốt lính Mỹ thiệt mạng trong chiến tranh Triều Tiên những năm 1950-1953. Đây là một trong các bước đầu tiên thực hiện thỏa thuận đạt được tại hội nghị cấp cao Mỹ - Triều Tiên diễn ra ngày 12/6 vừa qua. 

Một máy bay vận tải của Mỹ đã đưa số hài cốt này rời thành phố duyên hải Wonsan của Triều Tiên tới Căn cứ Không quân Osan ở Pyeongtaek, cách Thủ đô Seoul (Hàn Quốc) khoảng 70km về phía Nam. Theo kế hoạch, Cơ quan phụ trách vấn đề tù nhân chiến tranh và mất tích trong chiến tranh sẽ kiểm tra những bộ hài cốt này và có thể đưa về Hawaii vào tháng tới để giám định pháp y.

(Ảnh: Reuters )

Động thái trên diễn ra đúng vào dịp kỷ niệm 65 năm kết thúc chiến tranh Triều Tiên. Việc trao trả này mang tính biểu tượng cao, phần nào thể hiện thiện chí của Bình Nhưỡng nhằm đạt được tiến bộ thực sự trong giải quyết dứt điểm vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Đây là lần trao trả đầu tiên giữa Triều Tiên và Mỹ trong suốt 11 năm qua và được Washington xem là một dấu mốc quan trọng trong hợp tác giữa hai nước về tìm kiếm và hồi hương hài cốt các binh sĩ Mỹ. 

Tất nhiên, tiến trình để các bên ký Hiệp ước hòa bình thực sự chấm dứt chiến tranh là một quá trình dài lâu, không thể một sớm một chiều. Cũng sẽ còn nhiều khó khăn đối với cả Bình Nhưỡng và Washington để xây dựng lòng tin, gạt bỏ quan hệ thù địch kéo dài hàng thập niên qua. Tuy nhiên, những tín hiệu tích cực hiện nay đang mở ra hy vọng Thỏa thuận đình chiến 1953 có thể biến thành Hiệp ước hòa bình đem lại sự ổn định trên bán đảo Triều Tiên.Động thái trên diễn ra đúng vào dịp kỷ niệm 65 năm kết thúc chiến tranh Triều Tiên. Việc trao trả này mang tính biểu tượng cao, phần nào thể hiện thiện chí của Bình Nhưỡng nhằm đạt được tiến bộ thực sự trong giải quyết dứt điểm vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Đây là lần trao trả đầu tiên giữa Triều Tiên và Mỹ trong suốt 11 năm qua và được Washington xem là một dấu mốc quan trọng trong hợp tác giữa hai nước về tìm kiếm và hồi hương hài cốt các binh sĩ Mỹ. 

2. Ba nước Bắc Mỹ nối lại đàm phán NAFTA

Sau 2 tháng tạm dừng, ngày 26/7, Mexico, Mỹ và Canada đã nối lại quá trình tái đàm phán Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA) tại Washington, với mục tiêu hoàn tất thêm 10 chương của hiệp định này.

Bộ Kinh tế Mexico cho biết, các chương có khả năng đạt được thỏa thuận tại vòng đàm phán lần này gồm đầu tư, dịch vụ tài chính, dệt may, tiếp cận thị trường, hải quan, môi trường, doanh nghiệp nhà nước, năng lượng, dịch vụ biên mậu và phụ lục về mỹ phẩm. Qua các vòng đàm phán trước đó, các bên đã hoàn tất được 9/30 chương và 6-10 phụ lục của NAFTA.

Ảnh minh họa. (Nguồn: Global News)

Với 10 chương mới dự kiến sẽ được hoàn tất, tiến trình nâng cấp NAFTA đã đạt được 2/3 quãng đường, nhưng vẫn còn nhiều thách thức liên quan tới một số đề xuất “khó” từ phía Mỹ như nâng tỷ lệ nội địa khu vực đối với ngành ô tô, điều khoản tự động hết hạn sau 5 năm, xóa bỏ cơ chế giải quyết tranh chấp thương mại, mua sắm chính phủ và nhập cảnh tạm thời đối với công dân của 3 nước. Trong khi đó, đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer cho biết đàm phán lại NAFTA đang bước vào giai đoạn cuối và nhiều khả năng các bên sẽ đạt được một hiệp định mới vào tháng Tám tới.

Quá trình tái đàm phán NAFTA đã bị ảnh hưởng bởi việc Mỹ áp thuế nhập khẩu đối với thép và nhôm của Mexico và Canada. Điều này đã gây ra sự đáp trả tương ứng ngay lập tức từ phía Mexico và Canada với hàng loạt mặt hàng xuất khẩu của Mỹ. Ngay tuần trước, Tổng thống Mỹ Doanld Trump đã lên tiếng đe dọa loại bỏ NAFTA và thay thế bằng các thỏa thuận song phương với Mexico và Canada.

3. Mỹ - EU giảm căng thẳng thương mại 

Sau cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump với Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Jean-Claude Juncker tại Nhà Trắng ngày 26/7 vừa qua, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đã nhất trí giảm căng thẳng thương mại. Hai bên hướng đến mục tiêu giảm thuế về 0%, gỡ bỏ hết các hàng rào phi thuế quan và các chính sách trợ giá đối với hàng hóa mỗi bên ngoại trừ ô tô. Phía EU cam kết tăng nhập khẩu đậu nành và khí đốt của Mỹ. Washington và Brussels cũng xem xét lại các mức thuế 25% và 10% mà Mỹ đánh vào các sản phẩm sắt thép và nhôm từ EU cũng như các đòn thuế trả đũa của EU.

Tổng thống Mỹ Donald Trump với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker phát biểu trước báo giới sau cuộc hội đàm (Ảnh: EJ Insight)

Mặc dù trọng tâm cuộc gặp là việc cải thiện quan hệ thương mại giữa EU và Mỹ cũng như thúc đẩy mối quan hệ hợp tác kinh tế vững mạnh hơn, song cuộc gặp cũng được kỳ vọng sẽ tạo cơ hội đưa mối quan hệ, vốn bị rạn nứt giữa hai bờ Đại Tây Dương sau khi Tổng thống Trump lên nắm quyền vào tháng 1/2017, bình thường trở lại.

4. Quân đội Syria giành kiểm soát tỉnh Al-Quneitra chiến lược

Quân đội Syria chính thức thượng quốc kỳ lên thành phố thủ phủ của tỉnh Al-Quneitra lần đầu tiên kể từ khi Lực lượng Hồi giáo cực đoan đánh chiếm thành phố này trong cuộc tấn công năm 2014. Các đơn vị vũ trang Syria cũng di chuyển lực lượng đến ranh giới khu phi quân sự giáp với vùng Cao nguyên Golan do Israel chiếm đóng, triển khai các tiền đồn dọc theo khu phi quân sự trong khu vực này.

Ảnh minh họa (Nguồn: Masdar News)

Tổng thống Syria Bashar al-Assad nói với giới truyền thông Nga ngày 26/7 rằng, ưu tiên tiếp theo của chính quyền do ông đứng đầu sẽ là chiếm lại tỉnh Idlib, hiện đang nằm trong tay lực lượng nổi dậy và các tay súng thánh chiến.

Hiện nay, quân đội Syria tiếp tục chiến đấu với nhóm tàn quân cuối cùng của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tại khu vực duy nhất chúng còn chiếm giữ là Yarmouk ở tỉnh Daraa. Những bước tiến thần tốc của Quân đội Syria đã đến sau các hoạt động thành công chống lại các nhóm phiến quân đối lập và khủng bố ở tỉnh Daraa láng giềng, trong khuôn khổ chiến dịch giải phóng miền Nam được triển khai hồi đầu tháng này.

5. Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2018 họp tại Nam Phi

Các nhà lãnh đạo 5 nước thành viên Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới - BRICS (gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi) đã tham dự Hội nghị thượng đỉnh tại thành phố Johannesburg, Nam Phi.

Các nhà lãnh đạo 5 nước thành viên BRICS chụp ảnh lưu niệm (Ảnh: India Today)

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh trật tự kinh tế và chính trị toàn cầu đầy biến động, cạnh tranh thương mại ngày càng khốc liệt. Trong đó, vấn đề nổi bật chính là cuộc chiến thương mại Mỹ và Trung Quốc, hai cường quốc đóng góp gần một nửa tăng trưởng toàn cầu, cùng với các chính sách đối ngoại khó đoán trước của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Cùng với đó, thế giới hiện đang phải đối mặt với những thách thức như đói nghèo, khủng hoảng lương thực và thất nghiệp, khủng bố, biến đổi khí hậu. Vì vậy, một trong những trọng tâm chính sẽ được bàn thảo tại hội nghị này là việc thúc đẩy thương mại nội bộ nhóm và các giải pháp vượt qua các thách thức này.

Tuyên bố chung nêu rõ lãnh đạo các quốc gia thành viên BRICS tái khẳng định cam kết tuân thủ những nguyên tắc tôn trọng, bình đẳng, dân chủ, toàn diện và củng cố hợp tác. Trên cơ sở thành công của hội nghị lần này, các bên tiếp tục cam kết nâng cao quan hệ đối tác chiến lược vì lợi ích người dân các quốc gia thông qua thúc đẩy hòa bình, một trật tự thế giới bình đẳng hơn, phát triển bền vững và bao trùm, cùng với đó là củng cố cơ chế hợp tác 3 trụ cột trong các lĩnh vực như kinh tế, hòa bình, an ninh và giao lưu nhân dân.

6. Vụ vỡ đập thủy điện Sepian Senamnoi, tỉnh Attapeu ở Lào

Vụ vỡ đập thủy điện Sepian-Senamnoi ở Lào đã làm 19 người thiệt mạng, trên một trăm người khác mất tích, hơn 1.300 ngôi nhà chìm trong nước lũ và hàng nghìn người dân buộc phải di tản đến nơi an toàn. Hiện tại, công tác khắc phục sự cố cũng như hỗ trợ người bị nạn vẫn đang được khẩn trương tiến hành. Hiện Chính phủ Lào sẽ mở cuộc điều tra vụ vỡ đập phụ của dự án thủy điện Sepian-Senamnoi, bao gồm khả năng để xảy ra sai sót trong quá trình xây dựng.

Vỡ đập ở Lào khiến người dân khốn đốn (Ảnh: Internet) 

Ngay sau đó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc đã quyết định hỗ trợ 200 nghìn USD cho Chính phủ CHDCND Lào từ nguồn dự phòng ngân sách T.Ư năm 2018 để khắc phục khẩn cấp hậu quả sự cố vỡ đập thủy điện Sepian Senamnoy, tại tỉnh Attapeu. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng chỉ đạo Ủy ban quốc gia Ứng phó sự cố, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn chủ trì, phối hợp Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, đề xuất hình thức hỗ trợ phía Lào tại hiện trường sự cố vỡ đập thủy điện tại tỉnh Attapeu, báo cáo Thủ tướng trước ngày 30-7-2018.

Trước đó, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Trần Đại Quang, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc và Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã gửi điện thăm hỏi tới các đồng chí Tổng Bí Thư, Chủ tịch nước, Chủ tướng Chính phủ và Chủ tịch Quốc hội Lào. Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh cũng đã gửi điện thăm hỏi tới Bộ trưởng Ngoại giao Lào./.

Đức Huy (tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo VN