Thế giới tuần qua: Những diễn biến phức tạp

Chủ nhật, ngày 3 tháng 6 năm 2018 | 21:57:21

* Nỗ lực ngoại giao tìm lại cơ hội hòa đàm Mỹ-Triều;
*Đối thoại Shangri-La 17 - diễn đàn an ninh quan trọng vào bậc nhất của khu vực châu Á-Thái Bình Dương chính thức khai mạc;
*Nga, Nhật Bản nhất trí hướng tới hiệp định hòa bình;
*Các bên đối địch ở Libya đạt thỏa thuận tiến hành tổng tuyển cử.

Nỗ lực ngoại giao tìm lại cơ hội hòa đàm Mỹ-Triều

Sau những quyết định bất ngờ tưởng chừng như thất vọng, Tổng thống Mỹ Donald Trump tái khẳng định cuộc gặp lịch sử Mỹ - Triều vẫn diễn ra vào ngày 12/6/2018 tại Singapore như dự kiến ban đầu. Vậy là  "nhịp cầu" hòa đàm giữa Triều Tiên và Mỹ đang được tích cực nối lại khi các nỗ lực ngoại giao được các bên liên quan thúc đẩy mạnh mẽ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un. (Ảnh: Financial Express/TTXVN)

Những diễn biến tích cực trên khiến dư luận quốc tế hy vọng hai bên sẽ đánh giá và cân nhắc những thành ý của nhau trước khi ngồi vào bàn đàm phán, qua đó hướng tới một hội nghị đạt kết quả như kỳ vọng.

Trong nỗ lực thể hiện thiện chí về việc tiến hành hội nghị, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã có cuộc gặp thứ hai với Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in để thảo luận về cách thức cứu vãn hội nghị Mỹ-Triều. Trong cuộc gặp bất ngờ này, hai nhà lãnh đạo cùng cho rằng cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều phải được tổ chức thành công, và rằng "nỗ lực về việc phi hạt nhân hóa và hòa bình vĩnh viễn trên bán đảo Triều Tiên không nên ngưng lại”.

Ngày 27/5/2018, một phái đoàn Mỹ do cựu Đại sứ tại Hàn Quốc Sung Kim, hiện là Đại sứ Mỹ tại Philippines, dẫn đầu cũng đã tới Triều Tiên để đàm phán về công tác trù bị cho hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều. Song song với chuyến đi của phái đoàn Đại sứ Sung Kim tới Triều Tiên, một phái đoàn khác của Mỹ do ông Joe Hagin, Phó Chánh văn phòng Nhà Trắng, dẫn đầu đã tới Singapore để chuẩn bị công tác hậu cần và an ninh cho cuộc gặp thượng đỉnh sắp tới. Một loạt diễn biến theo chiều hướng thuận lợi đang khiến dư luận một lần nữa đặt niềm tin vào khả năng diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều với kỳ vọng sẽ tạo đột phá cho vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên, dù trước đó tưởng chừng suýt đi đến bờ vực sụp đổ.

Có thể thấy, sau những tuyên bố "ăn miếng, trả miếng" khiến cả hai nước ngày càng rời xa khỏi "cơ hội vàng" của cuộc gặp lịch sử ở Singapore, cả Mỹ và Triều Tiên đều đang nỗ lực đưa tiến trình đối thoại Mỹ - Triều trở lại đúng hướng.

Đối thoại Shangri-La 17 - diễn đàn an ninh quan trọng vào bậc nhất của khu vực châu Á-Thái Bình Dương chính thức khai mạc

Đối thoại Shangri-La 17 - diễn đàn an ninh quan trọng vào bậc nhất của khu vực châu Á-Thái Bình Dương - đã chính thức khai mạc tối 1/6/2018 tại Singapore. Hơn 500 đại biểu chính thức là các quan chức quốc phòng và giới học giả đến từ hơn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có hơn 40 bộ trưởng hoặc thứ trưởng quốc phòng.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Ngô Xuân Lịch gặp song phương Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ tại Đối thoại Shangri-La 17. (Ảnh: qdnd.vn.)

Đại tướng Ngô Xuân Lịch, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng dẫn đầu Đoàn đại biểu quân sự cấp cao Việt Nam tham dự đối thoại.

Phát biểu tại phiên khai mạc, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cho rằng: Tất cả các nước có quyền tiếp cận bình đẳng đối với vùng biển và không phận quốc tế, tuân thủ luật pháp quốc tế trong giải quyết tranh chấp.

Đối thoại Shangri-La năm nay sẽ có 5 phiên toàn thể với các chủ đề: Vai trò lãnh đạo của Hoa Kỳ và các thách thức an ninh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương; hạ nhiệt khủng hoảng Triều Tiên; định hình trật tự an ninh đang biến đổi của châu Á; những khía cạnh mới của chủ nghĩa khủng bố và hoạt động chống khủng bố; nâng cao chất lượng hợp tác an ninh khu vực.

Ngoài ra, diễn đàn cũng sẽ bàn đến các vấn đề vốn đang là mối quan tâm hàng đầu hiện nay như các chiến lược công nghệ mới và tương lai của xung đột; tăng cường an ninh hàng hải; các quy tắc ứng xử và biện pháp xây dựng lòng tin; vấn đề an ninh và nhân đạo trong cuộc khủng hoảng người tị nạn Rohingya tại Myanmar; cạnh tranh và hợp tác trong khu vực Ấn Độ Dương; ý nghĩa chiến lược phát triển năng lực quân sự ở châu Á-Thái Bình Dương; quản lý cạnh tranh trong hợp tác an ninh

Nga, Nhật Bản nhất trí hướng tới hiệp định hòa bình

Tổng thống Nga Vladimir Putin (phải) và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe. (Ảnh: TASS.)

Ngày 26/5/2018, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe khẳng định sẽ nỗ lực hướng tới ký kết hiệp định hòa bình sau chiến tranh và đẩy mạnh hợp tác kinh tế song phương.

Trong cuộc hội đàm tại Điện Kremlin, hai nhà lãnh đạo đã thảo luận cách thức thúc đẩy hoạt động kinh tế chung trong 5 lĩnh vực tại các quần đảo tranh chấp như đã nhất trí vào tháng 9 năm ngoái. Hai nhà lãnh đạo đã nhất trí đẩy nhanh các cuộc tham vấn nhằm tăng cường hoạt động thương mại tại các vực trên và cử phái đoàn thương mại đến đây vào mùa hè này.

Nhật Bản hy vọng các hoạt động này sẽ mở đường cho việc giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ kéo dài trong nhiều thập kỷ, cuối cùng dẫn tới việc ký hiệp định hòa bình sau Chiến tranh Thế giới thứ 2. Về phần mình, Nga muốn thu hút đầu tư của Nhật Bản tại khu vực Viễn Đông còn kém phát triển.

Phát biểu tại họp báo ở thủ đô Moskva sau cuộc hội đàm, Tổng thống Putin nhấn mạnh "quan trọng là hai bên cùng kiên nhẫn hướng tới một giải pháp (cho vấn đề hiệp định hòa bình) không chỉ đáp ứng các lợi ích quốc gia của cả hai bên mà còn phải được sự chấp nhận của người dân hai nước."

Tổng thống Putin ủng hộ đề xuất cử phái đoàn doanh nghiệp của Nhật Bản đến các đảo tranh chấp vào nửa cuối năm 2018.

Ngoài ra, nhà lãnh đạo Nga hoan nghênh tiến bộ ổn định của hợp tác Nga-Nhật, trong các vấn đề thương mại-đầu tư, đối thoại chính trị, trao đổi giữa các bộ ngành, khu vực và các cơ quan, cũng như dự án chung trong nhiều lĩnh vực.

Về phần mình, Thủ tướng Abe cho biết Tokyo sẵn sàng tăng cường hợp tác với Nga. Ông bày tỏ hy vọng sẽ đạt được đột phá mới trong việc giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ đã khiến quan hệ song phương bị ảnh hưởng nghiêm trong kể từ kết thúc chiến tranh.

Nga và Nhật Bản cùng tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo hiện do Nga kiểm soát và gọi là Nam Kuril trong khi Nhật Bản gọi là Vùng lãnh thổ phương Bắc. Tranh chấp lãnh thổ khiến hai nước không ký được hiệp định hòa bình sau Chiến tranh Thế giới thứ 2, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quan hệ ngoại giao và thương mại song phương.

Các bên đối địch ở Libya đạt thỏa thuận tiến hành tổng tuyển cử

Ngày 29/5/2018, các bên đối địch tại Libya đã nhóm họp tại Paris (Pháp) và nhất trí tiến hành bầu cử quốc hội và tổng thống vào ngày 10/12/2018 tới.

Một cơ sở dầu mỏ ở Libya. (Ảnh: Financial Tribune.)

Trong tuyên bố chung được ký sau 4 giờ đồng hồ đàm phán, các bên nhất trí đặt ra nền tảng hiến pháp cho cuộc bầu cử và thông qua những luật lệ bầu cử cần thiết vào ngày 16/9/2018 tới. Các bên cam kết chấp nhận kết quả bầu cử và đảm bảo các thỏa thuận an ninh cũng như nhất trí cải thiện bầu không khí nhằm chuẩn bị cho các cuộc bầu cử sắp tới và thống nhất Ngân hàng Trung ương Libya.

Năm 2011, Libya rơi vào bất ổn sau cuộc chính biến lật đổ nhà lãnh đạo Moammar Gadhafi. Hiện ở quốc gia này tồn tại 2 chính quyền với các lực lượng vũ trang riêng, gồm Chính phủ Đoàn kết dân tộc Libya (GNA) hoạt động tại Tripoli do Thủ tướng Fayez al-Sarraj lãnh đạo và một chính quyền đối lập của Tướng Khalifa Haftar tại miền Đông

Hội nghị này cũng là sự tiếp nối những nỗ lực của cộng đồng quốc tế và LHQ kể từ năm 2011 nhằm mở ra một giai đoạn ổn định và hợp tác mới cho tất cả người dân Libya.

Hồng Vân (tổng hợp)/ Cổng Thông tin điện tử Hội Nhà báo Việt Nam