Thế giới tuần qua: Những diễn biến tích cực và bất ổn song hành

Chủ nhật, ngày 6 tháng 5 năm 2018 | 19:13:23

*Nhiều chuyển động tích cực sau hội nghị thượng đỉnh liên Triều; *Đàm phán thương mại Trung - Mỹ kết thúc trong bế tắc; *Tấn công khủng bố đẫm máu xảy tại nhiều nước; *Báo động tình trạng ô nhiễm không khí toàn cầu.

Nhiều chuyển động tích cực sau hội nghị thượng đỉnh liên Triều

Một loạt chuyển động tích cực đã diễn ra sau cuộc gặp thượng đỉnh liên Triều ngày 27/4/2018, làm dấy lên hy vọng về một bán đảo Triều Tiên phi hạt nhân và thống nhất trong tương lai không xa.

Làng đình chiến Panmunjom được Tổng thống Donald Trump đề nghị là nơi diễn ra cuộc gặp Mỹ-Triều. (Ảnh: AFP)

Về phía Triều Tiên, nhà lãnh đạo nước này Kim Jong-un đã thông báo kế hoạch đóng cửa bãi thử hạt nhân của nước này trong tháng tới. Trong cuộc gặp Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị ngày 3/5/2018, ông Kim Jong-un cũng khẳng định quan điểm kiên quyết của Triều Tiên là phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên. Hay trong cuộc gặp tân Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, ông Kim Jong-un cũng bày tỏ sẵn sàng đưa ra một lộ trình để đạt được mục tiêu, ám chỉ tới việc phi hạt nhân hóa hoàn toàn, có kiểm chứng và không thể đảo ngược.

Ngoài ra, Triều Tiên đã điều chỉnh múi giờ của nước này nhanh hơn 30 phút để hợp nhất với múi giờ của Hàn Quốc.  

Về phía Hàn Quốc, giới chức nước này đang cân nhắc tiến hành các cuộc đàm phán cấp chuyên viên với Triều Tiên tiến tới thành lập một văn phòng liên lạc chung tại thành phố Kaesong ở biên giới hai miền.

Trong một bước đi nhằm hiện thực hóa nội dung "ngừng hoàn toàn mọi hành động thù địch chống lại nhau trong mọi lĩnh vực", từ ngày 1/5/2018, Hàn Quốc và Triều tiên đã bắt đầu tháo dỡ các loa phóng thanh tại khu vực phi quân sự (DMZ) ở biên giới hai miền.  

Đàm phán thương mại Trung - Mỹ kết thúc trong bế tắc

Đàm phán thương mại Trung Mỹ tại Bắc Kinh đã kết thúc trong bế tắc do hai bên đưa ra các yêu cầu quá lớn và không bên nào nhượng bộ bên nào, làm dấy lên nguy cơ cả hai nước sẽ thực hiện kế hoạch áp thuế nhằm vào hàng chục tỉ đô la Mỹ giá trị hàng hóa của nhau.

Mỹ-Trung vẫn còn bất đồng lớn trong đàm phán thương mại. (Ảnh: AFP/Getty Images)

Tờ Wall Street Journal đưa tin, sau hai ngày đàm phán với các quan chức Trung Quốc do Phó Thủ tướng Lưu Hạc dẫn đầu, hôm 4/5/2018, phái đoàn thương mại Mỹ do Bộ trưởng Thương mại Steven Mnuchin đứng đầu đã rời Bắc Kinh mà không đạt được bất kỳ thỏa thuận đột phá với phía Trung Quốc. Cả hai bên đã không đưa ra bất kỳ tuyên bố chung nào và không tổ chức họp báo. Các kế hoạch tổ chức các cuộc gặp giữa phái đoàn Mỹ và Chủ tịch Tập Cận Bình và Phó Chủ tịch Vương Kỳ Sơn đã không diễn ra.

Các quan chức Mỹ đã đưa ra kế hoạch tám điểm về thương mại và đầu tư lớn đến mức chẳng khác gì đòi hỏi Trung Quốc thay đổi cách nước này quản lý nền kinh tế.

Kế hoạch này bao gồm các yêu cầu như giảm 200 tỉ thặng dư thương mại của Trung Quốc với Mỹ vào cuối năm 2020, cắt giảm thuế đối với hàng hóa Mỹ, đồng ý không trả đũa các hành động thương mại của Mỹ. Đồng thời Mỹ cũng yêu cầu Trung Quốc ngay lập tức ngừng cung cấp các khoản trợ cấp và các hình thức hỗ trợ khác cho các ngành công nghệ cao như đã vạch ra trong kế hoạch mang tên “Made in China 2025”. Kế hoạch này nhằm đưa Trung Quốc thống lĩnh các ngành công nghiệp như robot, xe điện, bán dẫn...

Ngoài ra, Washington yêu cầu Bắc Kinh không trả đũa nhằm vào các nông dân Mỹ.

Các quan chức Trung Quốc cho rằng các yêu cầu của Mỹ là không công bằng. “Nếu phía Trung Quốc đặt bất kỳ hy vọng về một giải pháp nhanh chóng nào để giải quyết tranh chấp thương mại, các hy vọng đó đã tan biến”, một nguồn tin nắm rõ các cuộc đàm phán cho biết.

Đáp trả lại, các nhà đàm phán Trung Quốc cũng đưa ra cho phái đoàn Mỹ một khung thương mại tám điểm, trong đó yêu cầu chính quyền Trump chấm dứt điều tra cáo buộc Trung Quốc ép buộc các công ty Mỹ chuyển giao công nghệ cho các đối tác Trung Quốc và chấm dứt đe dọa áp thuế đối với hàng hóa Trung Quốc.

Trung Quốc yêu cầu Mỹ đối xử tốt hơn đối với các công ty công nghệ Trung Quốc, yêu cầu Mỹ “điều chỉnh” lệnh cấm vận công nghệ đối với hãng thiết bị viễn thông ZTE trong bảy năm, cho phép các công ty và các cơ quan chính phủ Mỹ mua thiết bị công nghệ từ các công ty Trung Quốc. Trung Quốc muốn Mỹ cho phép các công ty Trung Quốc mua nhiều hơn các sản phẩm công nghệ công nghệ Mỹ, bao gồm các thiết bị bán dẫn.

Trung Quốc chỉ đưa ra một số nhượng bộ yếu, chẳng hạn đồng ý cắt giảm thuế nhập khẩu ô tô, nhất trí đàm phán để nới lỏng hạn ngạch nhập khẩu phim Mỹ.

Bản tin của Tân Hoa xã cho biết, hai bên đã đạt được đồng thuận trong “một số lĩnh vực” và sẽ thành lập “một cơ chế làm việc” để duy trì đối thoại giải quyết các tranh chấp thương nhưng cũng thừa nhận rằng “các bất đồng lớn vẫn tồn tại ở một số vấn đề chắc chắn”.

Phái đoàn Mỹ chưa ra bất cứ thông báo nào về kết quả đàm phán. Bộ trưởng Thương mại Mỹ Mnuchin chỉ nói,  “chúng tôi có các cuộc thảo luận rất tốt”.

Trong các cuộc thảo luận, cả hai bên đã đưa ra các danh sách yêu cầu với các đòi hỏi quá lớn, khiến bên kia không thể chấp nhận. Việc không tìm kiếm được thỏa thuận đột phá nào sẽ làm kéo dài cuộc tranh chấp kinh tế giữa hai cường quốc kinh tế lớn nhất thế giới, tiếp tục đặt giới đầu tư, các doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách trên thế giới vào tình trạng thấp thỏm.

Tấn công khủng bố đẫm máu xảy tại nhiều nước

Tại Afghanistan, sáng 30/4/2018, hai vụ đánh bom liên hoàn đã xảy ra tại thủ đô Kabul làm ít nhất 25 người thiệt mạng, trong đó có 9 nhà báo và gần 50 người bị thương. Cùng ngày, một vụ tấn công khủng bố khác nhằm vào một đoàn xe của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại tỉnh Kandahar cũng đã cướp đi sinh mạng của 11 học sinh, đồng thời gây hư hại một trường Hồi giáo gần đó.

Hiện trường vụ đánh bom tự sát ở Kabul. (Ảnh: AP)

Tại Libya, một nhóm phiến quân đã tấn công văn phòng của Ủy ban bầu cử Libya khiến 14 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương.  

Tại Nigeria, ngày 1/5/2018 đã xảy ra vụ đánh bom kép ở trong và xung quanh một thánh đường Hồi giáo thuộc thị trấn Mubi. Theo số liệu của các cơ quan khẩn cấp Nigeria, có ít nhất 26 người thiệt mạng trong khi theo người dân địa phương, số nạn nhân được chôn cất là gần 70 người trong khi vẫn còn có thêm nhiều người tử vong sau đó.

Tại Iraq, nhiều tay súng lạ mặt đã tấn công 3 ngôi nhà ở thị trấn Dujail, miền Trung Iraq, khiến 16 người thiệt mạng và 4 người khác bị thương.Báo động tình trạng ô nhiễm không khí toàn cầu

 

Hơn 90% dân số thế giới đang hàng ngày phải hít thở khí ô nhiễm ở mức độ cao. (Internet)

Theo báo cáo vừa công bố ngày 2/5/2018 của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), hơn 90% dân số thế giới đang hàng ngày phải hít thở khí ô nhiễm ở mức độ cao. WHO cảnh báo, độc tố toxin trong không khí có thể dẫn đến đột quỵ, đau tim và ung thư phổi.

Báo cáo này cho biết, ô nhiễm không khí là thủ phạm dẫn đến cái chết của 7 triệu người mỗi năm trên hành tinh của chúng ta. Hơn 90% số người chết do ô nhiễm không khí xảy ra ở các nước thu nhập thấp và trung bình ở châu Á và châu Phi.

WHO đã khảo sát chất lượng không khí ở trong nhà và ngoài trời tại hơn 4.300 thành phố và thị trấn ở 108 quốc gia.

Ô nhiễm không khí ở ngoài trời được đánh giá là gây ra cái chết cho 4,2 triệu người năm 2016. Trong khi đó, có 3,8 triệu người chết do ô nhiễm không khí ở trong nhà, do đun nấu bằng các loại gây ô nhiễm.

Cơ quan này của Liên hợp quốc cho biết, hơn 40% dân số toàn cầu không được tiếp cận nhiên liệu đun nấu sạch hoặc công nghệ đun nấu sạch hơn.

“Điều không thể chấp nhận được là hiện có hơn 3 tỷ người - hầu hết là phụ nữ và trẻ em - đang phải hít khí độc chết người mỗi ngay từ việc sử dụng bếp lò và nhiên liệu ô nhiễm trong nhà mình”, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng giám đốc WHO nói.

Hồng Vân (tổng hợp)/ Cổng Thông tin điện tử Hội Nhà báo Việt Nam