Thế giới tuần qua: Vai trò của ASEAN tiếp tục được khẳng định trong khu vực

Chủ nhật, ngày 19 tháng 11 năm 2017 | 17:44:8

*Hội nghị Cấp cao ASEAN - 31 thành công tốt đẹp;
*Bất ổn chính trị ở Zimbabwe;
*Nguy cơ khủng hoảng nhân đạo tồi tệ ở Yemen;
*Động đất kinh hoàng tại Iran

Hội nghị Cấp cao ASEAN - 31 thành công tốt đẹp

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc (thứ 4 từ trái sang) cùng các nhà lãnh đạo ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc. (Ảnh: vov.vn)

Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 31 và các Hội nghị Cấp cao liên quan, từ ngày 13-14/11/2017 tại Malina (Philippines), đã thành công tốt đẹp với những thảo luận thực chất, những cam kết cụ thể và không khí hữu nghị, đối tác bao trùm, khép lại một năm hợp tác sôi động, hiệu quả của ASEAN 2017.  Đánh dấu bước đường 50 năm xây dựng và trưởng thành của một trong những tổ chức khu vực thành công trên thế giới.

Tại hội nghị, các nhà lãnh đạo đã bàn thảo những nội dung thực chất, tập trung vào các thách thức và xu hướng đang nổi lên ở khu vực và thế giới. Các nội dung chính được thảo luận gồm: Biện pháp thích ứng với cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0: vấn đề kinh tế số, nhân lực chất lượng cao, an ninh mạng; đẩy mạnh phát triển thương mại quốc tế, chống lại xu thế bảo hộ, thúc đẩy đàm phán và ký kết các Hiệp định Thương mại tự do; đẩy mạnh các hoạt động hướng vào người dân, lấy người dân làm trung tâm, phát triển bền vững và bao trùm, thu hẹp khoảng cách phát triển; đề cao và tôn trọng pháp luật trong xây dựng cộng đồng cũng như trong giải quyết các vấn đề quốc tế và khu vực như vấn đề hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, tranh chấp trên Biển Đông, tình hình bang Rakhine của Myanmar; chống khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia…

Các nhà lãnh đạo đã ký Đồng thuận ASEAN về bảo vệ và thúc đẩy quyền của lao động di cư; thông qua/ghi nhận 55 văn kiện khác thuộc nhiều lĩnh vực (trong đó 23 văn kiện của ASEAN và 32 văn kiện giữa ASEAN và đối tác). Các văn kiện này đều mang tính thực tiễn cao, là những chủ đề nhận được sự quan tâm lớn của người dân, trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến lợi ích của người dân.

Bên cạnh đó, lãnh đạo 10 nước ASEAN và các nước lớn trên thế giới như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản... đã tái khẳng định cam kết chung về duy trì và thúc đẩy hòa bình, an ninh và ổn định khu vực cũng như giải quyết hòa bình các tranh chấp, tôn trọng tiến trình ngoại giao và pháp lý, tuân thủ luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982, thực hiện đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm đạt được Bộ quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) hiệu quả. Việc Hội nghị Cấp cao ASEAN-Trung Quốc lần thứ 20 tuyên bố khởi động quá trình thương lượng xây dựng và khẳng định cần nỗ lực chung để góp phần đưa Biển Đông trở thành vùng biển hòa bình, ổn định và phát triển.

Những thành công của Hội nghị Cấp cao ASEAN-31, cùng sự hiện diện và những động thái của lãnh đạo các tổ chức và các nước cho thấy cộng đồng quốc tế đang thừa nhận ASEAN là một đối tác quan trọng hàng đầu, giữ vai trò trung tâm trong khu vực để phối hợp các nỗ lực chung ứng phó với những thách thức to lớn và đa dạng mà cả thế giới đang phải đối mặt.

Bất ổn chính trị  ở Zimbabwe

Tình hình hỗn loạn leo thang tại Zimbabwe trong vài ngày qua sau khi quân đội nước này có những hành động can thiệp vào chính trường đang đẩy quốc gia miền Nam châu Phi chìm sâu vào khủng hoảng.

Hình ảnh nhiều xe tăng và xe bọc thép di chuyển trên đường phố thủ đô Harare từ hôm 15/11/2017 sau những tiếng nổ lớn, các binh sĩ chiếm trụ sở đài truyền hình quốc gia và một số cơ quan chính phủ, tòa nhà quốc hội, tòa án…; quân đội Zimbabwe quản thúc Tổng thống Robert Mugabe và vợ ông tại khu “Nhà Xanh”, đồng thời bắt giữ một số quan chức chính phủ và nhân vật thân cận với tổng thống, khiến cộng đồng quốc tế lo ngại về một cuộc đảo chính quân sự tại Zimbabwe. Trước đó, tình hình căng thẳng chính trị tại Zimbabwe leo thang sau khi Tổng thống Mugabe cách chức Phó Tổng thống Emmerson Mnangagwa  do có âm mưu tiếm quyền và quân đội nước này đã cảnh báo sẽ can thiệp vào chính trường.

Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe và phu nhân Grace Mugabe. (Ảnh: EPA)

Ngay sau khi xảy ra sự kiện này, đảng ZANU-PF cầm quyền đã cáo buộc Tư lệnh các lực lượng quốc phòng Zimbabwe Constantino Chiwenga tiến hành đảo chính và làm phản lật đổ Tổng thống hợp hiến Mugabe. Mặc dù quân đội Zimbabwe tìm cách trấn an người dân, tuyên bố đây không phải là đảo chính, khẳng định quân đội chỉ trấn áp "những kẻ tội phạm xung quanh tổng thống", song tình trạng rối loạn tại Zimbabwe vẫn tiếp diễn.

Cho tới nay, lực lượng quân đội dường như đã cơ bản kiểm soát tình hình ở Zimbabwe, trong khi những động thái gần đây cho thấy về khả năng sẽ có một cuộc “chuyển giao quyền lực” tại quốc gia miền Nam châu Phi này. Về phần mình, Tổng thống Mugabe ngày 17/11/2017 đã lần đầu tiên xuất hiện công khai kể từ khi quân đội nắm quyền kiểm soát hồi đầu tuần tại lễ tốt nghiệp ở trường đại học ở thủ đô Harare, khẳng định ông vẫn là nhà lãnh đạo hợp pháp duy nhất của nước này và sẽ không từ nhiệm.

Nguy cơ khủng hoảng nhân đạo tồi tệ ở Yemen

Ngày 15/11/2017, Liên Hợp Quốc (LHQ) cảnh báo các bệnh viện tại Yemen chỉ còn đủ nhiên liệu để hoạt động chưa tới 3 tuần nữa nếu liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu không dỡ bỏ các lệnh phong tỏa tại đất nước này. Tình hình tại Yemen đang gây ra những hậu quả nhân đạo "không thể tưởng tượng được".

Hiện trường một vụ không kích do liên quân Arab tiến hành Yemen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tuyên bố đưa ra trong bối cảnh Yemen đang đối mặt với một trong những đợt dịch tả nghiêm trọng nhất thế giới với gần 1 triệu người nhiễm bệnh và khoảng 2.200 người đã thiệt mạng.

Người phát ngôn LHQ Farhan Haq cho biết dự trữ vaccine của nước này sẽ cạn trong 2 tuần tới nếu không nhận được tiếp trợ. Chương trình Thực phẩm Thế giới cũng cảnh báo trữ lượng gạo tại Yemen sẽ cạn trong 111 ngày và lúa mì trong 97 ngày, trong khi đó, giá cả của các nhu yếu phẩm cần thiết đang tăng chóng mặt.

Tháng 3/2015, Saudi Arabia và các đồng minh đã tiến hành can thiệp quân sự vào Yemen và phong tỏa các tuyến biên giới trên đất liền cũng như các cảng biển và sân bay, LHQ và các tổ chức nhân đạo quốc tế khác buộc phải xin phép trước khi vận chuyển hàng cứu trợ tới Yemen.

Động đất kinh hoàng tại Iran

Trận động đất mạnh cấp độ 7,3 xảy ra gần biên giới Iran - Iraq hôm 12/11/2017, khiến ít nhất 416 người thiệt mạng tại 2 nước. Chỉ trong vòng vài giây, trận động đất đã khiến hàng chục thị trấn và làng mạc bị san phẳng. Hiện công tác cứu hộ đã kết thúc. Số nạn nhân thiệt mạng lên tới hơn 450 người, trong khi khoảng 7.000 người khác bị thương.

Một khu phố đổ nát. (Ảnh: AP)

Trận động đất xảy ra lúc 21 giờ 18 phút (giờ địa phương), cách TP Halabjah - Iraq khoảng 32 km về phía Tây Nam, có tâm chấn sâu khoảng 24 km và được cảm nhận trong 20 giây ở Baghdad cũng như Thổ Nhĩ Kỳ, Kuwait, Israel. Sạt lở do động đất gây ra đã cản trở nỗ lực cứu hộ.

Cơ quan Kiểm soát thiên tai quốc gia Iran cho biết trận động đất đã gây ảnh hưởng tại ít nhất 14 tỉnh ở nước này. Hơn 30.000 ngôi nhà bị hư hại, ít nhất 2 ngôi làng bị phá hủy hoàn toàn, cuộc sống của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi nguồn nước sinh hoạt và điện bị cắt. Hiện hàng nghìn người đang phải chen chúc trong những lều bạt tạm bợ, trong khi nhiều người phải trải qua một đêm thứ hai ngoài trời do lo ngại có thêm các dư chấn sau khi cơ quan chức năng đã ghi nhận tới 193 dư chấn./.

Hồng Vân (tổng hợp)/ Cổng Thông tin điện tử Hội Nhà báo Việt Nam