Thế giới tuần qua: Vòi bạch tuộc khủng bố lan rộng

Chủ nhật, ngày 28 tháng 5 năm 2017 | 22:30:6

Thế giới vừa phải trải qua một tuần ám ảnh bởi nỗi lo khủng bố trỗi dậy, khi nhiều khu vực trở thành mục tiêu để các phần tử cực đoan, trong đó có Tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng thực hiện các vụ tấn công đẫm máu nhằm phô trương sức mạnh và thanh thế của chúng. Trong khi đó, Nato trở nên ngổn ngang sau chuyến đi của Tống thống Mỹ D.Trump. G7 nhất trí chống khủng bố...

                          

  1. IS vươn “vòi bạch tuộc” tới Đông Nam Á

IS tiếp tục reo rắc nỗi kinh hoàng tại khu vực Đông Nam Á khi liên tiếp tiến hành các vụ tấn công đẫm máu tại Philippines và Indonesia. 

Abu Sayyaf liên kết với IS đang hoành hành ở miền nam Philippines. Ảnh: BBC.                                      

Tại Philippines, ngày 24-5 các tay súng Hồi giáo cực đoan đã bắt cóc một linh mục cùng một số tín đồ tại một nhà thờ Thiên chúa giáo ở Marawi, đảo Mindanao miền Nam nước này. Động thái này diễn ra sau khi Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte ban bố thiết quân luật tại khu vực Mindanao và tuyên bố lệnh này có thể kéo dài 1 năm. 

Hàng chục tay súng phiến quân đã chiếm tòa thị chính, một nhà tù, đốt cháy một nhà thờ Công giáo, một trường đại học và vài ngôi nhà. Tại một vài vị trí trong thành phố, lực lượng này đã cắm các lá cờ đen của IS. Như vậy, Marawi trở thành thành phố đầu tiên ở Đông Nam Á bị lực lượng trung thành với IS kiểm soát. Hàng nghìn người dân thành phố đã phải sơ tán đến các địa phương khác để lánh nạn.

Trước đó, giao tranh tại Marawi bùng phát sau khi lực lượng an ninh đột kích một ngôi nhà nghi là nơi ẩn náu của thủ lĩnh của nhóm phiến quân Abu Sayyaf, đồng thời là phần tử đứng đầu nhánh IS tại Philippines. Các cuộc giao tranh đã khiến hàng chục người chết và bị thương. Tình hình trở nên tồi tệ hơn khi phiến quân chặt đầu một cảnh sát trưởng địa phương.

Chiến dịch truy quét vẫn đang được tăng cường, song gặp nhiều khó khăn do phiến quân Hồi giáo vẫn đang ẩn nấp trong các tòa nhà dân thường cư trú và nắm giữ nhiều con tin, trong khi đó lực lượng này cũng đã gài nhiều bom tự tạo trên đường ở thành phố này.

Kết quả hình ảnh cho Thế giới vừa phải trải qua một tuần ám ảnh bởi nỗi lo khủng bố trỗi dậy, khi nhiều khu vực trở thành mục tiêu để các phần tử cực đoan

Tại Indonesia, tối 24-5, hai vụ nổ bom liên tiếp đã xảy ra tại trạm xe buýt nhanh Transjakarta ở khu vực phía Đông thủ đô Jakarta, khiến 5 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương. Kết quả điều tra tại hiện trường cho thấy những kẻ đánh bom liều chết đã giấu chất nổ trong nồi áp suất cùng đinh và đạn chì để tăng tính sát thương. Hung thủ thực hiện vụ đánh bom được xác định là hai đối tượng khủng bố nằm trong danh sách bị truy nã. IS đã thừa nhận đứng đằng sau hai vụ đánh bom này.

 

  1. Khủng bố đẫm máu tại Anh và nhiều nước

Tối 22-5 đã xảy ra một vụ đánh bom liều chết tại sân vận động Manchester Arena ở thành phố Manchester của Anh, khiến ít nhất 22 người thiệt mạng, trong đó có cả trẻ em, cùng với 59 người khác bị thương. Phiến quân IS tuyên bố đứng đằng sau vụ đánh bom liều chết này.  

Một người bị thương sau vụ nổ

Thủ tướng Theresa May đã lên án vụ tấn công là "sự toan tính tàn nhẫn", khi đối tượng kích nổ quả bom giấu trong người, tại cổng ra của sân vận động và nhằm cả vào trẻ em. Đây là vụ tấn công đẫm máu nhất tại Anh kể từ khi 4 phiến quân Hồi giáo cực đoan đánh bom liều chết nhằm hệ thống giao thông của London hồi tháng 7-2005 làm 52 người thiệt mạng. Vụ việc như một lời thách thức những nỗ lực an ninh trong thời gian qua, khi các phần tử cực đoan sẵn sàng tiến hành cuộc “Thánh chiến” ngay trong lòng châu Âu.  

Tại Ai Cập, ngày 26-5, một nhóm phiến quân IS đã tiến hành vụ tấn công nhằm vào chiếc xe buýt chở những người theo đạo Cơ đốc giáo tại tỉnh Minya khiến ít nhất 23 người thiệt mạng và 25 người khác bị thương. 

Tại Afghanistan, ngày 27-5, một quan chức an ninh địa phương cho biết ít nhất 18 người đã thiệt mạng và một số người bị thương trong một vụ đánh bom xe liều chết nhằm vào một khu vực đông đúc ở thành phố Khost, giáp biên giới Pakistan. Cùng ngày, phiến quân đã tấn công lực lượng an ninh tại huyện Qadis, tại tỉnh Badghis, tây bắc Afghanistan, làm 6 nhân viên an ninh và 8 dân thường thiệt mạng.

  1. Triều Tiên tiếp tục thử tên lửa đạn đạo.

Ngày 22-5, Triều Tiên xác nhận nước này đã phóng thử thành công một tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung mới, qua đó đánh dấu vụ thử thành công thứ 2 trong vòng một tuần. 

Bình Nhưỡng cho biết, vụ phóng thử nhằm kiểm tra lần cuối cùng các thông số kỹ thuật và khả năng thích nghi của tên lửa trước khi được trang bị cho các đơn vị chiến đấu. Ngay sau đó, Triều Tiên đã công bố 58 bức ảnh màu về Trái Đất chụp từ không gian với lời chú thích: "Vụ bắn thử tên lửa đạn đạo chiến lược đất đối đất Pukguksong-2 đã một lần nữa thành công". Đáng chú ý trong số những hình ảnh này là 5 bức ảnh được cho là chụp trong lúc tên lửa Pukguksong-2 tiến vào bầu khí quyển. 

Trước đó, hôm 21-5, Mỹ và Hàn Quốc xác nhận Triều Tiên đã phóng một tên lửa đạn đạo về phía Đông. Tên lửa đã bay được khoảng 500km trước khi rơi xuống khu vực ngoài khơi phía Đông Hàn Quốc. Nhật Bản và Hàn Quốc chỉ trích vụ phóng tên lửa mới nhất này của Triều Tiên là"liều lĩnh và vô trách nhiệm", làm tiêu tan hy vọng hòa bình.

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) đã tiến hành họp khẩn và kịch liệt lên án vụ thử tên lửa mới nhất của Triều Tiên. Trong một tuyên bố đồng thuận, trong đó có cả sự ủng hộ của Trung Quốc, HĐBA LHQ đã yêu cầu tăng cường thực thi một loạt các biện pháp mạnh mẽ đã được ban hành hồi năm ngoái. HĐBA LHQ cũng nhất trí sẽ "tiến hành thêm các biện pháp đáng kể trong đó có trừng phạt" để buộc Triều Tiên thay đổi thái độ và ngừng "các hành động gây bất ổn". 

 

  1. Người Hồi giáo bắt đầu tháng lễ Ramadan.

Ngày 27-5, hơn 1,6 tỷ tín đồ Hồi giáo trên thế giới đã bắt đầu tháng lễ Ramadan - dịp lễ trọng lớn nhất trong năm của đạo Hồi. Trong tháng lễ kéo dài từ 29-30 ngày này, các tín đồ Hồi giáo sẽ phải nhịn ăn, nhịn uống thậm chí cả nước và quan hệ tình dục kể từ khi Mặt Trời mọc đến lúc Mặt Trời lặn. 

Người Hồi giáo cầu nguyện ở Bali, Indonesia trước thềm tháng lễ Ramadan. (Ảnh: AP)

Đối với người Hồi giáo, đây là tháng linh thiêng trong năm bởi họ tin rằng kinh Koran được hoàn thành vào tháng này. 5 hành vi bắt buộc trong tháng lễ Ramadan gồm: Cầu nguyện (mỗi tín đồ cầu nguyện 5 lần một ngày); nhịn ăn uống; bố thí cho người nghèo; hành hương về Thánh địa Mecca và chiến đấu để bảo vệ tôn giáo khi cần. Tất cả những người theo đạo Hồi đều phải tham gia lễ Ramadan. Tuy nhiên, những người đang ốm, phụ nữ có thai, trẻ em dưới 5 tuổi được miễn trừ. 

 

  1. Tổng thống Mỹ Donald Trump công du nước ngoài, củng cố chính sách "nước Mỹ trên hết"

Tạm gác lại những vấn đề nội bộ, ngày 20-5,Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiến hành chuyến công du đầu tiên kể từ khi nhậm chức tới một loạt nước đối tác là: Saudi Arabia, Israel, Vatican, Bỉ và Italy. Chuyến đi dài 8 ngày này của ông Trump nhằm mục đích củng cố quan hệ đồng minh, mở rộng đối tác. 

Tại  A rap Saudi, ông Trump đã “gặt hái” nhiều thành công, khi hai bên cam kết duy trì mối quan hệ hữu nghị lâu đời, tăng cường đối tác chiến lược và đồng minh quân sự. Nhiều thỏa thuận hợp tác đã được ký kết, với tổng trị giá khoảng 380 tỷ USD, đặc biệt là hợp đồng quân sự lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ trị giá 110 tỷ USD.   

Vua Salman bin Abdulaziz al-Saud (phải) cùng Tổng thống Donald Trump (thứ hai, từ phải sang) và đệ nhất phu nhân Melania tại lễ đón ở thủ đô Riyadh

Tại điểm “nóng” Trung Đông, một trong những vấn đề gai góc nhất là tiến trình hòa bình giữa Israel và Palestine được chú ý đặc biệt khi Tổng thống Mỹ gặp cả Thủ tướng Israel lẫn Tổng thống Palestine trong chuyến thăm. Tổng thống Donald Trump đã hối thúc hai bên xây dựng lòng tin và kiềm chế bạo lực để hướng tới một thỏa thuận hòa bình. Theo ông, người dân Israel và Palestine có thể đạt được một thỏa thuận. Mặc dù nhấn mạnh chính quyền Mỹ cam kết giúp đỡ cả hai bên xây dựng hòa bình, song ông Trump vẫn không công khai ủng hộ giải pháp “hai nhà nước” như những người tiền nhiệm.

Chính sách “nước Mỹ trên hết” cũng được ông Donald Trump tái khẳng định trong chuyến đi tới châu Âu và tham dự Hội nghị thượng đỉnh không chính thức của NATO. Tại các cuộc gặp với các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu, hai bên đã thống nhất quan điểm về cuộc chiến chống khủng bố, song thừa nhận vẫn còn những vấn đề đang bỏ ngỏ, như: biến đổi khí hậu hay chính sách tự do thương mại. khi tham dự. Ông Trump đã chỉ trích các nước NATO không đóng tài chính đầy đủ và từ chối nhắc lại cam kết của Mỹ đối với quy định tương hỗ quốc phòng của liên minh.  

 

  1. Hiểm họa “lỗ hổng” an ninh mạng  

Ngày 25-5, Bộ An ninh nội địa Mỹ thông báo các chuyên gia an ninh mạng đã phát hiện một “lỗ hổng” mới trong một phần mềm mạng được sử dụng rộng rãi, đặt ra nguy cơ hàng chục nghìn máy tính có thể bị tấn công tương tự vụ tấn công mạng toàn cầu do mã độc WannaCry mới đây. Đây là lỗ hổng "rất dễ bị khai thác" vì chỉ cần 15 phút để phát triển phần mềm chứa mã độc tấn công.

Công ty an ninh mạng Rapid7 cho biết, đã phát hiện lỗ hổng an ninh ở hơn 100.000 máy tính chạy hệ điều hành Linux và Unix đang dùng các phiên bản của phần mềm miễn phí Samba và khả năng con số này còn nhiều hơn thế.  

Đến thời điểm hiện tại, ước tính đã có hơn 300.000 máy tính tại 150 nước trên toàn thế giới bị tê liệt do mã độc Wanna Cry.  

 

  1. G7 nhất trí đẩy mạnh cuộc chiến chống khủng bố

Ảnh: TTXVN

Kết thúc ngày làm việc đầu tiên trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) tại TP Taormina (Italia) vào ngày 26-5 (giờ địa phương), các nhà lãnh đạo G7 đã nhất trí đưa ra tuyên bố chung về chống khủng bố, trong đó cam kết đẩy mạnh và nâng cao vai trò trong cuộc chiến chống lại các phần tử cực đoan, đặc biệt là sau vụ tấn công tại TP Manchester (Anh).

Các nước G7 kêu gọi chia sẻ thông tin, tạo điều kiện dẫn độ, trục xuất các phần tử cực đoan, tăng cường hợp tác trong lĩnh vực đào tạo, an ninh biên giới và lập danh sách theo dõi. Tuyên bố này cũng yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ truyền thông và các công ty truyền thông xã hội tăng cường nỗ lực trong việc giải quyết các vấn đề liên quan tới khủng bố, bao gồm việc kiểm soát thông tin và thiết lập bộ lọc tự động loại bỏ những nội dung mang tính kích động, bạo lực.

Ngoài ra, hội nghị nhất trí sẽ tiếp tục gia tăng sức ép với Triều Tiên trước những động thái khiêu khích của nước này trong thời gian qua. Tuy nhiên, các vấn đề liên quan tới biến đổi khí hậu vẫn còn được bỏ ngỏ, nhất là khi Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối đưa ra lập trường cụ thể liên quan tới Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu.

Kết thúc ngày làm việc đầu tiên trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) tại TP Taormina (Italia) vào ngày 26-5 (giờ địa phương), các nhà lãnh đạo G7 đã nhất trí đưa ra tuyên bố chung về chống khủng bố, trong đó cam kết đẩy mạnh và nâng cao vai trò trong cuộc chiến chống lại các phần tử cực đoan, đặc biệt là sau vụ tấn công tại TP Manchester (Anh).

Các nước G7 kêu gọi chia sẻ thông tin, tạo điều kiện dẫn độ, trục xuất các phần tử cực đoan, tăng cường hợp tác trong lĩnh vực đào tạo, an ninh biên giới và lập danh sách theo dõi. Tuyên bố này cũng yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ truyền thông và các công ty truyền thông xã hội tăng cường nỗ lực trong việc giải quyết các vấn đề liên quan tới khủng bố, bao gồm việc kiểm soát thông tin và thiết lập bộ lọc tự động loại bỏ những nội dung mang tính kích động, bạo lực.

Ngoài ra, hội nghị nhất trí sẽ tiếp tục gia tăng sức ép với Triều Tiên trước những động thái khiêu khích của nước này trong thời gian qua. Tuy nhiên, các vấn đề liên quan tới biến đổi khí hậu vẫn còn được bỏ ngỏ, nhất là khi Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối đưa ra lập trường cụ thể liên quan tới Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu.

 

  1. NATO ngổn ngang sau chuyến đi của Tổng thống Donald Trump

Trong chuyến công du đầu tiên đến Brussels (Bỉ), Tổng thống Mỹ Donal Trump đã hối thúc các nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) thực hiện đúng cam kết tăng chi tiêu quốc phòng lên ít nhất 2% GDP, nhưng lại không đưa ra lời bảo đảm về cam kết của Mỹ trong việc bảo vệ các thành viên của khối.

Để làm hài lòng Tổng thống Donald Trump trong chuyến thăm đầu tiên đến Brussels, các nước NATO đã cam kết trở thành thành viên đầy đủ của Liên minh quốc tế chống khủng bố do Mỹ đứng đầu.

Đồng thời, NATO cũng nhất trí sẽ tăng cường hành động để đảm bảo một sự chia sẻ công bằng hơn các chi phí về an ninh quốc phòng giữa các nước trong khối. Tuy nhiên, điều mà NATO mong đợi đạt được chỉ là việc Tổng thống Donald Trump tiếp tục chỉ trích các đồng minh vì đã không chia sẻ công bằng gánh nặng chi phí quốc phòng và từ chối việc trực tiếp công nhận thỏa thuận quốc phòng chung của khối.

Tham dự buổi lễ khánh thành trụ sở mới của NATO ở Brussels, Tổng thống Donald Trump đã có bài phát biểu ngắn có ý quở trách các nước đồng minh của tổ chức quân sự này khi khẳng định các quốc gia này cần phải đóng góp tài chính nhiều hơn nữa do sự mất cân bằng trong ngân sách quốc phòng giữa Mỹ và các nước.

Cuộc gặp thượng đỉnh lần này không giống những cuộc gặp trước, và cũng không tổng thống nào của Mỹ giống như ông Donald Trump.

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump lại không đưa ra lời tuyên bố vốn được tất cả các nước thành viên - nhất là các nước châu Âu - chờ đợi, đó là một sự ủng hộ rõ ràng dành cho “Điều 5 về phòng thủ tập thể của NATO”.

Phát biểu tại Hội nghị NATO, Tổng thống Donald Trump tuyên bố: “Các nước thành viên NATO phải đóng góp công bằng và hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Nếu họ không làm được điều đó thì thật không công bằng đối với những người dân Mỹ phải nộp thuế”, đồng thời nhấn mạnh rằng “23/28 quốc gia thành viên chưa đóng góp đúng những gì phải làm”, có nghĩa là chưa đạt mức tối thiểu dành 2% GDP cho ngân sách quốc phòng mà hạn chót là đến năm 2024. Hiện tại, toàn bộ 28 quốc gia thành viên NATO dành hơn 900 tỷ euro cho cho tiêu quốc phòng, trong đó chỉ riêng Mỹ đã đóng trên 70% với 664 tỷ euro, trong khi các nước châu Âu của NATO chỉ đóng góp 240 tỷ euro.

Ngoài ra, Tổng thống Donald Trump cũng tuyên bố nhập cư là một vấn đề mà “NATO phải tập trung trong thời gian tới. Tổng thống Donald Trump cho rằng “chúng ta cần phải là những người cứng rắn và cảnh giác” về vấn đề nhập cư, một vấn đề mà trước đó ông đã chỉ trích rất mạnh Thủ tướng Đức Merkel vì chính sách cởi mở của nước Đức.

Tổng thống Mỹ cho rằng “hàng nghìn, hàng nghìn người tỏa ra khắp các quốc gia khác nhau và sau đó đã phân tán đi, và trong nhiều trường hợp chúng ta không biết họ ở đâu”.

Anh Nguyên (tổng hợp từ nguồn báo chí trong và ngoài nước)/ Cổng Thông tin điện tử Hội Nhà báo Việt Nam