Thời của báo chí dữ liệu và trực quan hóa để thu hút độc giả

Thứ sáu, ngày 20 tháng 10 năm 2017 | 6:56:5

Hội thảo về “Báo chí dữ liệu và sự phát triển của của kỹ thuật trực quan hóa số liệu” diễn ra tại trường ĐHKHXH&NV, Hà Nội vào tháng 10/2017 cho thấy sự quan trọng của báo chí dữ liệu và cách biểu thị trực quan số liệu để thu hút độc giả.

Sự cần thiết sử dụng báo chí dữ liệu

Tham dự hội thảo có PGS.TS Đặng Thị Thu Hương, Chủ nhiệm Khoa Báo chí và Truyền thông (ĐHKHXH&NV); TS Bùi Chí Trung, Phó Chủ nhiệm Khoa Báo chí và Truyền thông, các giảng viên, nhà báo, phóng viên đang công tác trong và ngoài khoa và tại các cơ quan báo chí. Diễn giả trong hội thảo là nhà báo John Duchneskie, Biên tập viên đồ họa của tờ The Philadelphia Inquirer (Mỹ).

Tại buổi hội thảo, nhà báo John Duchneskie trình bày về thực trạng cũng như sự cần thiết khi sử dụng báo chí dữ liệu. Ông Duchneskie so sánh để nêu bật sự tiến bộ của tờ báo mà ông làm việc khi tiếp cận số hóa và báo chí dữ liệu.

Nhà báo John Duchneskie thuyết trình về thực trạng sử dụng báo chí dữ liệu

Báo chí dữ liệu thực chất là việc sử dụng con số để kể lại câu chuyện một cách tốt nhất có thể. Báo chí hiện nay có “quá nhiều chữ” và việc đơn giản những con chữ, con số bằng hình ảnh phong phú, những thông tin chính và đồ thị được gọi là là trực quan hóa số liệu. Các kỹ thuật của báo chí đang thay đổi bởi công cụ công nghệ phong phú và dễ dàng tiếp cận hơn.

Theo một báo cáo được công bố gần đây về Tình trạng báo chí dữ liệu năm 2017 của Simon Rogers, Biên tập viên của Phòng thông tin tại Google, đã đưa ra kết quả về việc sử dụng báo chí dữ liệu. Nghiên cứu này thực hiện trên phương pháp phân tích định các cuộc phỏng vấn sâu của hơn 56 nhà báo ở Mỹ, Anh, Đức và Pháp và khảo sát trực tuyến 900 nhà báo ở Mỹ và châu Âu.

Tình hình sử dụng báo chí dữ liệu năm 2017. Nguồn ảnh: Google News Lab

Theo đó, kết quả cho thấy, có 42% phòng viên, nhà báo sử dụng dữ liệu để kể chuyện thường xuyên (trên 2 lần/tuần). Có 51% các tổ chức tin tức ở Mỹ và châu Âu hiện đang có ít nhất một nhà báo dữ liệu chuyên dụng. Trong nền tảng kỹ thuật số, có đến 60% các tổ chức tin tức đó có nhà báo chuyên xử lý dữ liệu.

Việc sử dụng dữ liệu để kể các câu chuyện về các lĩnh vực được quan tâm như: 33% sử dụng báo chí dữ liệu cho bài viết về chính trị, 28% cho tài chính, 25% cho điều tra. - Trích báo cáo Thực trạng sử dụng báo chí dữ liệu năm 2017

Đối với các phóng viên, nhà báo, việc tiếp cận với công nghệ rất cần thiết. Sử dụng báo chí dữ liệu góp phần làm tăng tính hấp dã nội dung bài viết. Tuy nhiên, điều này cũng đòi hỏi các phóng viên phải có tính “nghi ngờ lành mạnh”. Tức là đứng trước những số liệu không nên quá tin tưởng mà cần phải có sự nghi ngờ. Việc xem xét về phương pháp để ra được số liệu đó là cần thiết.

Trực quan số liệu để thu hút độc giả

Báo chí dữ liệu cung cấp cho độc giả những cái nhìn tổng quan hơn và việc biểu thị chúng bằng đồ họa hay các biểu đồ thực sự quan trọng để nổi bật nội dung vốn có của nó.

Theo nhà báo Duchneskie, khi một tờ báo in được cơ cấu để số hóa thì đó là lúc tờ báo bắt đầu bước tới một sự phát triển mới. Những hoạt động của một cơ quan báo in trước đó cần phải phải được thay đổi. Lợi ích của việc tiếp cận số hóa đơn giản như: việc biên tập tin được tập trung lại để xử lý, không cần qua nhiều tầng biên tập để tránh mất thời gian. Các tiêu đề bài báo có thể thay đổi linh hoạt hơn để thu hút độc giả,...

Nhà báo John Duchneskie đã có nhiều năm công tác và giảng dạy về đồ họa

Ông Duchneskie cho rằng, các dữ liệu cần được thể hiện trực quan, đơn giản, mạch lạc và phải đạt hiệu quả tối đa trên một diện tích tối thiểu. Các đồ họa cần có nội dung phong phú trước khi chúng được trình bày một cách bắt mắt.

Các dữ liệu cần được thể hiện trực quan, đơn giản, mạch lạc và phải đạt hiệu quả tối đa trên một diện tích tối thiểu.

Biểu đồ cũng ảnh hưởng nhiều đến việc trình bày bài báo. Có nhiều công cụ giúp xử lý một bài báo biểu đồ mà những nhà báo tiếp cận công nghệ nên tiếp cận, nắm bắt để áp dụng.

Theo ông Duchneskie chia sẻ, tờ The Philadelphia Inquirer đã áp dụng công nghệ kỹ thuật để tạo ra những sản phẩm Infographic chất lượng. Các bản Infographic rất sống động và bạn chỉ cần "click" vào một khu vực trên hình ảnh, những thông tin về khu vực đó sẽ hiện ra. Đây có thể được xem là một hình thức nén dữ liệu mà ở đó độc giả sẽ thấy những dữ liệu theo nhu cầu quan tâm, thay vì tất cả các dữ liệu được dàn trải trên mặt báo. 

Với kinh nghiệm nhiều năm trong nghề và giảng dạy về Infographic, nhà báo John Duchneskie đã chia sẻ những câu chuyện hết sức chân thật về chính những sự việc mà tờ báo ông gặp phải. Bên cạnh đó, ông cũng nói thêm về các chương trình hay phần mềm miễn phí giúp tăng khả năng hỗ trợ làm đồ họa.

Những chia sẻ của nhà báo John Duchneskie trong buổi hội thảo về báo chí dữ liệu và trực quan hóa số liệu nhận được sự quan tâm lớn từ phía các phóng viên, nhà báo, các giảng viên khoa báo chí trong và ngoài trường cùng các sinh viên tham dự. Báo chí dữ liệu sẽ còn phát triển hơn trong xu thế chung của báo chí số hóa.

Theo: Diễm Thi - Ngọc Châm/ Tạp chí người làm báo