Tờ báo đưa tôi về ngày thơ bé

Thứ ba, ngày 11 tháng 6 năm 2019 | 19:32:6

Thỉnh thoảng tôi vẫn nghĩ về báo Thiếu niên Tiền phong (TNTP) như vậy. Mỗi lần đến tòa soạn báo ở số 5 Hòa Mã (Hà Nội) tôi lại có cảm giác như về nhà mình: Gần gũi, thân thiết, tận tình…

Tôi đã từng là cộng tác viên của TNTP, có những kỷ niệm không bao giờ quên. Ở tòa soạn TNTP có những Cựu chiến binh Việt Nam đã từng làm việc với các cương vị trách và nhiệm khác nhau… Năm nay, tờ báo kỷ niệm 65 ngày thành lập trọng đại (1/6/1954 - 1/6/2019) đúng vào Ngày Quốc tế thiếu nhi (1/6) với những thành tựu vẻ vang và hướng phát triển mới.

Nguyên Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa và các thế hệ lãnh đạo Báo TNTP, cùng các đại biểu chụp ảnh bên bia lưu niệm Báo TNTP tại huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang. Ảnh: Báo TNTP

Nguyên Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa và các thế hệ lãnh đạo Báo TNTP, cùng các đại biểu chụp ảnh bên bia lưu niệm Báo TNTP tại huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang. Ảnh: Báo TNTP

Là tờ báo dành cho tuổi thơ, từ ngày đầu thành lập đơn giản, in ấn, phát hành trong bối cảnh vừa bước ra khỏi cuộc kháng chiến chống Pháp, hòa bình vừa lập lại, qua quá trình xây dựng và phát triển, đến nay, TNTP là một tờ báo hiện đại với bản in và bản điện tử. Tờ báo hiện có nhiều ấn phẩm khác nhau với số lượng phát hành lên đến hàng triệu bản. Tờ báo thường có những hoạt động hướng đến với các cô chú bộ đội, các bác Cựu chiến binh.

Khi tôi viết những dòng này thì mùa hè đang về. Chỉ còn ít ngày nữa thôi là tiếng ve lại râm ran khắp đó đây. Ngày còn bé tôi rất yêu ve. Trời nắng chang chang vẫn cùng đám bạn trong ngõ mang que gắn nhựa mít ở đầu  đi dán ve. Cả ngõ xóm tiếng ve như một trận mưa rào, át cả các âm thanh khác. Mẹ gọi về không nghe thấy vì đang rình dưới gốc cây mắt ngước lên trời. Rút cái que xuống, một chú ve đã  dính vào đầu que. Lúc sau ve đã kêu trong túi, trong ống bơ. Về nhà để vào lọ thủy tinh. Yêu ve, yêu quê hương, cảm xúc, tôi đã cầm bút viết những câu thơ đầu tiên về ve, về quê hương lúc nào không biết. Thơ tôi râm ran tiếng ve, véo von  tiếng chim hót, chang chang nắng hè. Những bài thơ - chân dung tuổi thơ tôi - dần dà dàn kín trang vở, sổ tay. Nhiều bài viết về ve.

Viết bài thiếu nhi đầu tiên là tôi tạm biệt chiếc khăn quàng đỏ trên vai để bước vào tuổi  thanh niên. Ngày tháng trôi đi, tôi nghĩ đến chuyện gửi thơ cho báo TNTP ở phố Hồ Xuân Hương (Hà Nội). Không như bây giờ bài gửi qua thư điện tử, ngày đó gửi bài cho báo thì đến tòa soạn hoặc qua bưu điện. Tôi đến trụ sở báo gửi bài bản chép tay. Tôi được các anh chị tòa soạn nhiệt tình giúp đỡ. Nhất là chị Vân Anh khi đó đã là một nhà văn nổi tiếng. Chị đã là “bà đỡ” những bài thơ tôi gửi báo. Giờ tôi vẫn còn nhớ  bài thơ “Tàu lửa”, “Dàn đồng ca mùa hạ”, những chuyện cổ tích dịch qua tiếng Anh của tôi đã được chị biên tập cho đăng.

Tổng Biên tập Báo TNTP Nguyễn Đức Quang và Bí thư Tỉnh đoàn Tuyên Quang trao học bổng cho học sinh trường TH 19/8, nhân dịp Báo TNTP có chuyến về nguồn. Ảnh: Báo TNTP

Tổng Biên tập Báo TNTP Nguyễn Đức Quang và Bí thư Tỉnh đoàn Tuyên Quang trao học bổng cho học sinh trường TH 19/8, nhân dịp Báo TNTP có chuyến về nguồn. Ảnh: Báo TNTP

Sau này báo chuyển về phố Hòa Mã, tôi tiếp tục cộng tác, có thêm bạn bè đồng nghiệp mới. Qua các thời kỳ khác nhau, đồng nghiệp ở TNTP tuổi tác khác nhau, đã để lại trong tôi những kỷ niệm: Quản Tập, Phong Doanh, Nguyễn Thị Vân Anh, Phạm Thành Long, Nguyễn Công Kiệt, Nguyễn Đức Quang, Đẩu Quang, Dương Thuấn… Trong số này, nhà báo Phạm Thành Long - Nguyên TBT báo, là một cựu chiến binh đã trải qua những ngày tháng khốc liệt đường Trường Sơn trong cuộc chiến tranh Chống Mỹ cứu nước. Một số nhà báo ở TNTP cũng là những Cựu chiến binh. Các anh, các chị là những cái tên quen thuộc, thân quen với bạn đọc nhí và bạn đọc rộng rãi. Trong đó, nhà báo Phạm Thành Long, nhà thơ Nguyễn Đức Quang đã trở thành những Tổng Biên tập báo, nhà quản lý tờ báo. Họ là những đồng nghiệp tôi đã học hỏi kinh nghiệm quý viết cho thiếu nhi - lĩnh vực báo chí, văn chương khác biệt đòi hỏi những yêu cầu đặc thù cần thiếtđối với  những cây bút chuyên nghiệp, có bề dày kinh nghiệm bổ khuyết cho mình. Báo TNTP trở thành “mảnh đất” tôi gieo hạt giống tâm hồn, thôi thúc tôi viết với tình yêu văn chương hồn nhiên, trong trẻo.

Không bao giờ tôi quên hình ảnh chị Vân Anh đến nhà tôi ở phố Bà Triệu những năm 80 thế kỷ trước đưa tôi tờ TNTP vừa đăng bài của tôi. Là nhà văn nên chị rất hiểu tâm lý cộng tác viên muốn có tờ báo “thơm mùi mực” khi bài vừa được đăng. Trân trọng cộng tác viên, không có “khoảng cách”, là đặc điểm làm báo thời ấy. Giờ thì khó, các báo chủ yếu nhận bài CTV qua thư điện tử, nhiều tòa soạn không có phòng tiếp khách .Âu là thời thế đổi thay, báo chí thay đổi theo. Trong các bài thơ TNTP đăng cho tôi, bài “Dàn đồng ca mùa hạ” kể về các nghệ sĩ ve, đã đánh một cái dấu trên chặng đường sáng tác cho các em nhỏ của tôi. Bài thơ này, nếu tôi nhớ không nhầm, đăng trong số báo kỷ niệm lần thứ 25 thành lập Báo TNTP? Nhạc sĩ Lê Minh Châu đã đọc “Dàn đồng ca mùa hạ” trên báo, cảm xúc và phổ nhạc, bài hát mang tên bài thơ. Ông hát cho đồng nghiệp nghe, họ rất thích. Bài hát được đưa lên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam, được nhiều CLB Hoa phượng đỏ trên cả nước dàn dựng, biểu diễn. Sau đó, bài hát được đưa vào sách giáo khoa  Âm nhạc lớp 5. Hiện nay “Dàn đồng ca mùa hạ” vẫn đang được giảng dạy trong chương trình Âm nhạc lớp 5 như nhiều năm trước.

Các thế hệ cán bộ, phóng viên các thời kỳ đã tổ chức chuyến về nguồn tại chiến khu Tân Trào, huyện Sơn Dương tỉnh Tuyên Quang, nhân dịp kỷ niệm 65 Ngày thành lập Báo. Ảnh: Báo TNTP

Các thế hệ cán bộ, phóng viên các thời kỳ đã tổ chức chuyến về nguồn tại chiến khu Tân Trào, huyện Sơn Dương tỉnh Tuyên Quang, nhân dịp kỷ niệm 65 Ngày thành lập Báo. Ảnh: Báo TNTP

Từ bài hát phổ bài thơ tôi vừa nói, thêm một niềm vui lớn mà TNTP đã mang lại cho tôi. Đó là năm 1999, báo cùng với Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam và Hội Nhạc sĩ Việt Nam, phối hợp tổ chức cuộc thi bình chọn trên toàn quốc 50 bài hát hay nhất TK 20 chào TK 21. Trong hàng nghìn bài hát thiếu nhi từ năm 1945 đến nay, qua bình chọn khắt khe, “Dàn đồng ca mùa hạ” đã được bình chọn là 1 trong 50 bài hát hay nhất TK 20! Tôi nhận được tin vui lớn cũng bất ngờ. Một hôm tôi vừa ăn trưa xong, điện thoại bàn réo, tôi nhấc máy. Từ đầu dây kia nhà thơ Nguyễn Đức Quang báo tin: “Bài hát “Dàn đồng ca mùa hạ” của anh được bình chọn trong 50 bài hát được hay nhất TK 20!”. Tôi không tin vào tai mình! Niềm vui vỡ òa!Tôi nói cảm ơn báo, cám ơn nhà thơ Nguyễn Đức Quang đã mang lại cho tôi niềm vui không dám nghĩ tới: Trở thành đồng tác giả của 1 trong 50 “hạt ngọc” âm thanh và ca từ trong nền âm nhạc thiếu nhi Việt Nam, như  Kỷ  yếu của TNTP đã viết.

Hôm sang Gia Lâm nhận phần thưởng bài hát được bình chọn, tôi gặp nhà văn Phong Thu, một đàn anh ở TNTP. Nhà văn Phong Thu là tác giả phần lời hai bài hát trong 50 bài hát được vinh danh là “Bác Hồ Người cho em tất cả”, nhạc của Hoàng Long - Hoàng Lân và bài “Mơ ước ngày mai”, nhạc  của Trần Đức. Anh Phong Thu khi làm việc ở TNTP tôi thường gặp. Kỷ niệm với anh không nhiều nhưng  cùng là “dân” viết cho thiếu nhi nên hiểu và quý trọng nhau. Nghe nói hiện nay sức khỏe của anh suy giảm do tuổi tác, tôi mong anh khỏe để có thể tiếp tục viết cho thiếu nhi.

Các hoạt động xã hội của Báo Thiếu niên Tiền Phong. Ảnh: Báo TNTP

Các hoạt động xã hội của Báo Thiếu niên Tiền Phong. Ảnh: Báo TNTP

Yêu trẻ, kiên trì viết cho trẻ, tôi đã được bù đắp. Năm 2001, báo TNTP tổ chức cuộc thi văn học “Hành tinh xanh mãi xanh” Môi trường qua thơ và truyện. Tôi gửi chùm thơ  dự thi và may mắn được giải. Bài thơ “Ước sao không còn “người bịt mặt” được tặng giải Nhì (Thơ). Sau 18 năm, giờ đọc lại bài  thơ  trên kỷ yếu TNTP “Lời Hoa” (2001) mà như mình mới viết hôm qua: “Thỉnh thoảng em lại thấy/ Trên đường phố bụi bay/ Có một chị bịt mặt/Như thám tử bên Tây/ Ở nơi bụi bạc cây/ Càng có nhiều“thám tử”/ Thành phố dịu dàng thế/ Nét mặt bỗng dữ dằn! Cái đẹp của thiên thần/ Bao nhà thơ, họa sĩ/ Ngợi ca mấy nghìn năm / Giờ không nhìn thấy nữa / Ước gì đến một hôm/ Em bước chân ra phố/ Không khí thật trong lành/ Không còn một “thám tử”!”.Hôm tổ chức trao giải, Báo thu xếp một chuyến xe đưa mấy anh em lên trường THCS nội trú ở TP. Thái Nguyên nhận giải. Tôi háo hức như một cậu học trò! Bước vào sân trường, khi đầu đã đôi sợi bạc, tôi hòa vào không khí của ngày hội! Không vui sao được, đứng trên sân khấu, dưới kia là các hàng ghế học sinh, thầy cô giáo và khách mời dự buổi lễ chia vui với mình.

Tuổi thơ là một kho báu của đời người.Tôi đã viết về kho báu ấy. Báo TNTP đăng những sáng tác của tôi, có bài được trao giải thưởng cao quý. Báo đã giúp tôi lưu lại tuổi thơ trên những trang viết, đưa tôi về những ngày thơ bé, nuôi dưỡng cảm hứng sáng tạo trong tôi, giúp tôi truyền cảm hứng yêu thiên nhiên, yêu quê hương  đất nước tới các bạn đọc nhí mà tôi vô cùng yêu mến./.   

                                                    Tháng 5/2019

                                                              Theo: Nguyễn Minh Nguyên/ Báo Công luận