“Viết về biển đảo là nhiệm vụ của người lính làm Báo Biên phòng”

Thứ năm, ngày 22 tháng 3 năm 2018 | 11:18:2

Là một nhà báo mang quân hàm xanh, Thiếu tá Lê Văn Chương (hiện đang công tác tại Báo Biên phòng) rong ruổi khắp các vùng biển miền Trung để đi sâu khai thác về đời sống của ngư dân và đề tài biển đảo. Mới đây, anh đã được Quỹ Hỗ trợ Nghiên cứu Biển Đông (FESS) trao giải bài “Nghiên cứu xuất sắc” trong khuôn khổ giải thưởng “Nghiên cứu Biển Đông năm 2017” với báo cáo khoa học “Trục quan hệ của ngư dân ở Hoàng Sa và Trường Sa”. Phóng viên Cổng Thông tin Điện tử Hội Nhà báo Việt Nam đã có cuộc trò chuyện với anh xung quanh bài báo khoa học được trao giải.

Thiếu tá, nhà báo Lê Văn Chương (người mặc quân hàm) nhận giải thưởng "Nghiên cứu Biển Đông năm 2017" (Ảnh: NVCC) 

PV: Liên tiếp nhận giải thưởng “Nghiên cứu Biển Đông”, năm ngoái là bộ phim “Mưu sinh ở Macclesfield” và năm nay là báo cáo khoa học “Trục quan hệ của ngư dân ở Hoàng Sa và Trường Sa”. Đặc biệt tác phẩm báo in “Tàu 67 mắc cạn” anh viết cùng một đồng nghiệp cũng đã được trao giải B -  Giải Báo chí Quốc gia năm 2016. Dường như anh là người có duyên với biển đảo?

Thiếu tá, nhà báo Lê Văn Chương: (Cười), có duyên với biển thì hơi vất vả. Vì anh em báo chí khác đi tác nghiệp trên tàu Cảnh sát biển hoặc tàu Hải quân, còn tôi thì toàn đi trên tàu của bà con ngư dân nên sóng gió  là điều đương nhiên. Nhưng nhờ đi như vậy thì tôi mới thấu hiểu hết được cuộc sống của người dân chài, có được những bài viết mang hơi thở của biển và mang về nhiều hình ảnh đắt giá. Là phóng viên Báo Biên Phòng thường trú tại khu vực miền Trung, tôi xác định đầu tư cho chủ đề biển đảo là mảng đề tài trọng tâm. Vì là một người lính biên phòng, nên tôi chọn đề tài này là cách đóng góp trực tiếp vào sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biên giới biển đảo quốc gia.

Nói thật là tôi không sinh ra ở biển, bơi lội cũng không giỏi. Nhưng trước khi chuyển sang làm báo thì tôi có một thời gian dài làm công tác trinh sát biên phòng tuyến biển, được cùng ăn, cùng ở, cùng làm với bà con ngư dân. Họ đã giống như người nhà của mình, nên mình thấu hiểu được khó khăn của bà con ra sao. Khi quay sang làm báo thì tôi cố gắng viết về biển để giúp đỡ lại bà con. Tôi nghĩ đó cũng là cách tri ân của người lính đối với những người dân đã từng giúp đỡ mình. Bên cạnh đó, chủ quyền biển đảo đang là vấn đề thời sự, là chủ đề “nóng” trên báo chí hiện nay. Hai điều đó cộng lại với nhau đã giúp cho tôi có sức “rướn” để đồng hành cùng ngư dân.

PV: Xin anh chia sẻ rõ hơn về tác phẩm đoạt giải lần này?

Thiếu tá, nhà báo Lê Văn Chương: “Trục quan hệ của ngư dân ở Hoàng Sa và Trường Sa” là một báo cáo khoa học tập hợp và hình thành lại quá trình phát triển phương tiện, nghề biển ở 4 địa phương: Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi và Bình Định. Mốc thời gian được tính từ năm 1952 cho đến nay. Trong đó đặt song song 3 vấn đề là sự phát triển về tàu thuyền, tầm hoạt động trên biển và mối quan hệ của ngư dân 3 nước: Việt Nam, Trung Quốc và Philipines. Mối quan hệ đó là câu chuyện thú vị nhưng cũng đang đứng trước những thách thức và có ảnh hưởng trực tiếp đến công cuộc mưu sinh của bà con ngư dân.

PV: Chắc chắn để tác nghiệp ở vùng biển nhà báo sẽ gặp vô vàn khó khăn. Xin anh hãy chia sẻ?

Thiếu tá, nhà báo Lê Văn Chương: Đi trên tàu cá ngư dân thì rất vất vả nhưng vui. Cứ 3 giờ sáng là bắt đầu một ngày mới, thức dậy quay phim chụp ảnh cảnh kéo lưới. Nhưng cũng phải cẩn thận vì ngư dân hò la kéo lưới, còn mình mà sảy chân rơi xuống nước thì chắc không ai biết đâu. Bên cạnh đó thì ngày nào cũng phải lo lau máy ảnh để giảm ảnh hưởng của nước mặn, rồi sóng gió thì có ngày êm ả, có khi lại ầm ầm lốc xoáy. Trên biển hay lắm! Nếu xuất hiện vòi rồng phía đường chân trời là lốc xoáy, lo chuẩn bị đối phó. Khi nào cái đuôi rồng đó nó đứt lên khỏi mặt biển thì gió lặng. Nói chung là kỷ niệm trên biển thì vô vàn và đòi hỏi phải có kinh nghiệm và bình tĩnh chứ không được hốt hoảng.

Thiếu tá, nhà báo Lê Văn Chương (người cầm máy quay) trong một lần tác nghiệp trên tàu cá của ngư dân (ảnh NVCC)

PV: Vấn đề biển Đông đang rất “nóng” hiện nay, dưới góc nhìn của một nhà báo, xin anh cho biết vai trò của báo chí truyền thông đối với vấn đề bảo vệ chủ quyền biên giới biển đảo quốc gia?

Thiếu tá, nhà báo Lê Văn Chương: Báo chí truyền thông đã làm tốt việc phản ánh về tình hình biển đảo, đỉnh điểm nhất là năm 2015 khi Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981. Rồi đến năm 2017 thì phản ánh về việc đóng tàu theo Nghị định 67 và những sai phạm tập trung ở tỉnh Bình Định. Nhìn chung, anh em báo chí luôn “thương” bà con ngư dân vất vả, vì vậy cứ nghe đâu có chuyện là lại lao tới và nhiều ý kiến phản ánh của bà con ngư dân đều được báo chí ghi nhận và thông tin kịp thời cho công chúng bạn đọc nói chung và cơ quan quản lý nhà nước nói riêng.

Hiện nay tôi còn mở thêm Facebook Hoàng Sa dành riêng cho ngư dân, một số ngư dân trẻ đã chia sẻ cho tôi hình ảnh, cũng có những vụ va chạm trên biển thì bà con báo cáo kịp thời với tôi qua Facebook này. Bên cạnh đó tôi cũng đã thông qua NXB Trẻ phát hành 2 tập sách “Như cây phong ba trên đảo Hoàng Sa” nhằm đưa câu chuyện về biển đảo đến với đông đảo bạn đọc và lan tỏa tới mọi người dân trong và ngoài nước./.

PV: Xin trân trọng cám ơn anh về cuộc trò chuyện rất thú vị này./.

Ngô Khiêm (thực hiện)/ Cổng Thông tin Điện tử Hội Nhà báo Việt Nam