Nghiệp vụ báo chí

Diễn đàn trực tuyến “Quản lý thông tin đối ngoại trong kỷ nguyên số”

Ngày 27/8, tại Hà Nội, Tạp chí Người Làm Báo phối hợp với Khoa Quan hệ quốc tế (Học viện Báo chí và Tuyên truyền), Báo Thế giới và Việt Nam cùng các cơ quan thông tấn báo chí đối ngoại Trung ương và địa phương tổ chức Diễn đàn trực tuyến “Quản lý thông tin đối ngoại trong kỷ nguyên số”.

Diễn đàn trực tuyến “Quản lý thông tin đối ngoại trong kỷ nguyên số”.

Phát biểu đề dẫn diễn đàn, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Trần Trọng Dũng cho biết: Tôi đánh giá cao ý tưởng của Ban tổ chức Diễn đàn trực tuyến “Quản lý thông tin đối ngoại trong kỷ nguyên số” đúng dịp kỷ niệm 77 năm Ngày thành lập ngành Ngoại giao Việt Nam (28/8/1945 - 28/8/2022).

Cách đây 10 năm, ngày 14/2/2012, Bộ Chính trị (khóa XI) đã ban hành Kết luận số 16 KL/TW về Chiến lược phát triển thông tin đối ngoại giai đoạn 2011 - 2020, trong đó xác định thông tin đối ngoại là một nhiệm vụ rất quan trọng của đối ngoại Đảng và Nhà nước.

Có thể nói trong kỷ nguyên số hiện nay, việc định hướng và quản lý công tác thông tin đối ngoại có vai trò quan trọng, góp phần nâng cao hình ảnh, vị thế Việt Nam trong mắt bạn bè, đối tác quốc tế.

Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Trần Trọng Dũng phát biểu tại diễn đàn.

Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh, trong kỷ nguyên số, truyền thông đối ngoại cần bám sát các xu hướng công nghệ số, đặc biệt là trên mạng xã hội và các công cụ truyền thông đa phương tiện để truyền tải thông tin với nhiều hình thức phong phú, đa dạng, như yêu cầu “Đổi mới nội dung phương pháp, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền đối ngoại” được nêu trong Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng. Có như vậy, hoạt động thông tin đối ngoại mới góp phần tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho đối ngoại đa phương, làm cầu nối quan trọng đưa Việt Nam ra thế giới: thông tin đầy đủ, kịp thời và chính xác, giúp người nước ngoài và người Việt Nam ở nước ngoài hiểu rõ hơn về các chủ trương, chính sách, đường lối đổi mới của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong đó có đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, rộng mở, Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy trong cộng đồng quốc tế. Thông tin đối ngoại cần phải quảng bá mạnh mẽ tiềm năng hợp tác, lợi thế của Việt Nam thu hút sự quan tâm của các doanh nghiệp, tổ chức quốc tế đa phương. Đồng thời phải chủ động, tích cực thông tin kịp thời, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, xuyên tạc hình ảnh Việt Nam của các thế lực thù địch.

Nhà báo Hà Minh Huệ, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam; PGS,TS Nguyễn Ngọc Oanh, Trưởng khoa Quan hệ quốc tế, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; nhà báo Vũ Duy Hưng, Giám đốc Trung tâm Truyền hình Nhân dân, Báo Nhân Dân (trái qua phải)

Diễn đàn giúp phân tích, đánh giá tình hình cũng như đề xuất những giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả hơn nữa công tác quản lý thông tin đối ngoại trong kỷ nguyên số.

PGS, TS Đinh Thị Thúy Hằng, nguyên Giám đốc, cố vấn cao cấp Trung tâm Bồi dưỡng Nghiệp vụ báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam.

PGS, TS Đinh Thị Thúy Hằng, nguyên Giám đốc, cố vấn cao cấp Trung tâm Bồi dưỡng Nghiệp vụ báo chí - Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh: Công tác thông tin đối ngoại đã tạo ra sự gắn kết chặt chẽ giữa thông tin đối nội và đối ngoại, từ đó, giúp cộng đồng quốc tế hiểu hơn về sự phát triển của Việt Nam. Bên cạnh đó, công tác thông tin đối ngoại đã làm tốt công tác phản bác những thông tin sai trái của các thế lực thù địch. Để làm được điều đó, công tác thông tin đối ngoại đã được đa dạng hóa phương thức truyền tải, phương tiện thông tin, tận dụng tối đa sự phát triển của các nền tảng truyền thông số để tăng cường thông tin bằng tiếng nước ngoài. Trong bối cảnh truyền thông số, thời gian tới, công tác thông tin đối ngoại cần tiếp tục thông tin đầy đủ, chính xác về tình hình đất nước, các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, thành tựu phát triển đất nước trên các lĩnh vực. Cơ quan Nhà nước cần đẩy mạnh các chương trình, đề án nghiên cứu khảo sát về nhu cầu, xu hướng về những vấn đề trong nước, quốc tế mà kiều bào quan tâm, trăn trở. Từ đó, giúp các cơ quan báo chí xây dựng được nội dung tuyên truyền phù hợp, đúng và trúng, kịp thời phản bác những luận điệu sai trái, không đúng sự thật.

Nhà báo Trần Tiến Duẩn, Tổng Biên tập báo VietnamPlus phát biểu tại diễn đàn.

Nhà báo Trần Tiến Duẩn, Tổng Biên tập báo VietnamPlus cho biết: “Thông tấn xã Việt Nam là cơ quan báo chí đối ngoại của Quốc gia với khoảng 400 nhà báo làm việc trực tiếp bằng ngôn ngữ nước ngoài, 30 cơ quan thường trú ở nước ngoài, TTXVN đã cung cấp cho hệ thống thông tin trong nước và ngoài nước bằng rất nhiều ngôn ngữ (Trung Quốc, Anh, Pháp, Tây Ban Nha..). Bên cạnh đó thì các tờ báo in và điện tử luôn hướng tới phát triển nhân lực và có các kế hoạch tuyên truyền về thông tin đối ngoại (TTĐN) rất cụ thể khẳng định vị thế chủ lực quốc gia, đồng thời đẩy mạnh công tác quản lý, điều tiết tần suất, mức độ và cường độ của việc TTĐN thế nào cho phù hợp từng bối cảnh. Đặc biệt, báo Việt Nam Plus đã không ngừng tăng cường các loại hình báo chí theo công nghệ số, thông tin đồ họa, mạng xã hội mới, bằng các ngôn ngữ khác nhau để đáp ứng với xu thế mới. Kiến nghị các cơ quan báo chí quản lý thông tin đối ngoại có sự đổi mới, tổ chức các hội thảo trao đổi kinh nghiệm, đào tạo cho các nhà báo về lĩnh vực TTĐN; tăng cường đấu tranh với dư luận, phản bác với những luận điệu thiếu tích cực, sai trái ở Việt Nam”.

Nhà báo Hà Minh Huệ - nguyên Phó Tổng Giám đốc TTXVN, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam cho biết: Công tác thông tin nói chung, thông tin đối ngoại nói riêng hiện nay có rất nhiều thuận lợi nhưng lại đan xen với khó khăn, đòi hỏi những người quản lý, cũng như những người trực tiếp làm công tác thông tin hết sức quan tâm quản lý, xử lý một cách hiệu quả nhất.

Thứ nhất, lực lượng tham gia làm công tác thông tin đối ngoại ngày càng đông đảo hơn, đa dạng hơn, bằng nhiều ngôn ngữ hơn, đưa tới lượng độc giả rộng lớn hơn. Do vậy, quản lý làm sao để những thông tin chính thống, chuẩn xác phải được đưa nhanh nhất, đáp ứng nhu cầu của từng đối tượng; quản lý luồng thông tin đồng bộ, không để thông tin đối ngoại mang tính một chiều, xung đột với thông tin đối nội trên các phương tiện thông tin đại chúng rất phát triển của chúng ta hiện nay.

Thứ hai, trong bối cảnh thế giới bước sang kỷ nguyên số, với lợi thế về tiện ích không giới hạn của các phương tiện thông tin đa phương tiện; vậy nên hệ thống báo chí điện tử, các chương trình truyền hình, phát thanh chính thống đưa trên mạng phải có những chương trình, chuyên mục, chuyên đề chất lượng, hấp dẫn, đi trúng vào nhu cầu của độc giả, khán, thính giả người nước ngoài và người Việt ở nước ngoài. Thông tin chính thống nhanh hơn những thông tin của mạng xã hội nhưng cần đẩy mạnh tính chuẩn xác.

Thứ ba, để làm được những điều đó, thì cần không ngừng đổi mới, sáng tạo, đa dạng hóa nội dung thông tin, phương thức thông tin, không để thông tin đối ngoại khô cứng, một chiều. Do đó, cần chú trọng đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng, giỏi nghiệp vụ, sành ngoại ngữ, khả năng nắm bắt và ứng dụng nền tảng công nghệ báo chí truyền thông mới, đáp ứng yêu cầu mới của kỷ nguyên số hiện nay.

Nhà báo Nguyễn Tiến Long - Trưởng Ban VOV5 cho biết: Trong quy trình tác nghiệp trước khi xây dựng tác phẩm báo chí đối ngoại của VOV5, các phóng viên phải tiếp xúc với nguồn tư liệu, báo chí, âm thanh, văn bản... bằng tiếng nước ngoài, thêm một công đoạn dịch tài liệu, chuyển đổi ngôn ngữ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt. Trong nhiều trường hợp, do đối tượng tiếp cận, giao tiếp để lấy thông tin, phỏng vấn là người nước ngoài nên phóng viên, biên tập viên phải biết tiếng nước ngoài.

Địa bàn tác nghiệp của phóng viên VOV5 có liên quan đến các yếu tố nước ngoài, thậm chí là ở nước ngoài, dẫn đến cần có yêu cầu đặc thù về việc biết tiếng nước ngoài để tác nghiệp và đòi hỏi có kế hoạch sản xuất mang tính đặc thù, trang thiết bị đủ hiện đại để tác nghiệp trong môi trường đặc thù, nguồn kinh phí khổng lồ để  di chuyển, tác nghiệp ở địa bàn nước ngoài. Nguồn tin của VOV5 cần thiết phải có từ đội ngũ cộng tác viên nước ngoài và các các hãng truyền thông nước ngoài. 

Sản phẩm báo chí đối ngoại của VOV5 mang tính đặc thù về tính chính trị, tính đối ngoại, tính đối tượng, mục tiêu chính là truyền tải các thông điệp mang giá trị đặc thù và riêng biệt nên cách tiếp cận và tổ chức sản xuất cũng mang tính đặc thù, không bao gồm cả các giá trị kinh tế hay lợi nhuận.

TS Nguyễn Minh Phong phát biểu tại diễn đàn.

TS Nguyễn Minh Phong: Bối cảnh chuyển đổi số đã và đang đặt ra nhiều thách thức và cơ hội mới cho công tác thông tin đối ngoại nói chung và công tác tham mưu thông tin đối ngoại nói riêng.

Để không ngừng nâng cao chất lượng thông tin đối ngoại, công tác lãnh đạo và tham mưu thông tin đối ngoại cần bám sát chỉ đạo của cấp trên, chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, tôn trọng và chấp hành nghiêm các quy phạm về trách nhiệm xã hội, ý thức, đạo đức nghề nghiệp, quyền tác giả, quyền sở hữu trí tuệ của người làm báo, tuân thủ các tôn chỉ, mục tiêu và nhiệm vụ chính trị của tờ báo, các nguyên tắc, tiêu chí nghề nghiệp cụ thể, rõ ràng, chặt chẽ, đồng thời, phát huy tính năng động, sáng tạo của cá nhân, cấp dưới, phân công và phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng, đồng bộ các bộ phận, đơn vị và cá nhân có liên quan trong quy trình xuất bản chung….

Các cơ quan chức năng quản lý thông tin đối ngoại cần tăng cường năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng thông tin, tuyên truyền về TNĐN; coi trọng nghiên cứu, dự báo tình hình, các tình huống và các vấn đề có thể xảy ra để có phương án chủ động tuyên truyền; hình thành cơ chế chặt chẽ và chính sách hiệu quả để cung cấp thông tin liên quan cần thiết cho các cơ quan báo chí; hỗ trợ, bảo đảm kinh phí cho công tác tuyên truyền; khen thưởng kịp thời những cơ quan báo chí, tổ chức và cá nhân làm tốt công tác này; tăng cường sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa các bộ, ban, ngành, địa phương, các cơ quan báo chí để bảo đảm công tác thông tin đối ngoại được triển khai thống nhất.

Công tác tham mưu đối ngoại cần tập trung nguồn lực, trí tuệ tham mưu xây dựng kế hoạch chu đáo, xác định đúng yêu cầu về các chủ đề, nội dung và hình thức thể hiện, quan điểm tiếp cận và xử  lý thông tin tham khảo nguồn nước ngoài; xác định rõ tính chất và yêu cầu, thời lượng, dung lượng, nội dung các chuyên trang, chuyên mục; nhất là báo  điện tử và truyền hình; cần tạo điểm nhấn rõ nét cho một số chuyên trang, chuyên mục quan trọng; điều chỉnh các chuyên mục bám sát hiệu quả thực tế, cập nhật những yêu cầu và xu hướng mới của báo chí hiện đại; bảo đảm thực hiện tốt các đề tài mũi nhọn, các kế hoạch tuyên truyền trọng điểm; các tin quan trọng bảo đảm chất lượng, số lượng, đúng thời gian; bảo đảm tính độc lập, khách quan, đề cao tính bình, tính phát hiện, không trùng lặp, khô khan trong các bài bình luận quốc tế. Thông tin đối nội và đối ngoại cần gắn kết, phối hợp nhịp nhàng, không tạo sơ hở để các thế lực thù địch lợi dụng.

                                         Theo Nhóm PV/ Người làm báo

Link gốc