Tâm điểm báo chí

Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 12/09- 18/09/2022

*Thế giới đang ở thời điểm thuận lợi nhất để chấm dứt đại dịch COVID-19; *Chủ tịch EC tuyên bố “châu Âu sẽ thắng Nga”; *Tổng thống Putin cảnh báo thảm họa từ nhà máy hạt nhân lớn nhất Ukraine; *Nhiều nước đóng cửa Đại sứ quán ở thủ đô Port-au-Prince của Haiti.

1. Thế giới đang ở thời điểm thuận lợi nhất để chấm dứt đại dịch COVID-19

Ngày 14/9, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus nhận định thế giới đang ở thời điểm thuận lợi nhất để chấm dứt đại dịch COVID-19.

Tuyên bố trên được đưa ra khi nhà lãnh đạo WHO cho biết số ca mắc mới và tử vong vì COVID-19 hàng tuần đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 3/2022. Ông kêu gọi thế giới nắm lấy cơ hội để chấm dứt đại dịch. Theo báo cáo dịch tễ hằng tuần mà WHO gửi các cơ quan báo chí sau cuộc họp báo, tuần qua, thế giới ghi nhận hơn 3,13 triệu ca COVID-19 mới (giảm 28% so với tuần trước) và 10.935 ca tử vong (giảm 22% so với tuần trước). 

“Chúng ta chưa bao giờ có cơ hội tốt hơn để kết thúc đại dịch. Chúng ta vẫn chưa ở thời điểm đó nhưng cuối cùng mục tiêu đó đã hoàn toàn trong tầm tay”, ông Ghebreyesus nhấn mạnh và kêu gọi thế giới duy trì những nỗ lực phòng chống đại dịch đã khiến trên 6 triệu người tử vong.

Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng giám đốc WHO. Ảnh: Reuters

Dù cho rằng sẽ có những làn sóng lây nhiễm trong tương lai nhưng các quan chức WHO khẳng định thế giới đã có trong tay những công cụ như vaccine phòng bệnh, thuốc chữa bệnh để ngăn chặn bệnh trở nặng. 

Cũng tại buổi họp báo, WHO khuyến nghị 6 chính sách cho các quốc gia thành viên. Trước tiên là đầu tư tiêm chủng đầy đủ cho 100% nhóm đối tượng nguy cơ cao nhất. Hai là tiếp tục xét nghiệm và giải trình tự gien virus để giám sát các biến chủng, tích hợp dịch vụ giám sát và xét nghiệm SARS-CoV-2 với các bệnh đường hô hấp khác bao gồm cúm. Ba là bảo đảm có một hệ thống chăm sóc sẵn sàng bệnh nhân COVID-19, tích hợp vào các hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu; lập kế hoạch cho các đợt bùng phát với sự chuẩn bị về vật tư, thiết bị và nhân lực. Bốn là duy trì các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở y tế. 

Tiếp đến, các chính phủ cần trao đổi rõ ràng với cộng đồng về bất kỳ thay đổi nào trong chính sách phòng chống đại dịch COVID-19. Cuối cùng, kiên quyết chống lại thông tin sai lệch, phát triển thông tin y tế chất lượng cao ở định dạng kỹ thuật số. 

Kể từ khi COVID-19 bùng phát đến nay, thế giới đã ghi nhận trên 616,7 triệu ca mắc và trên 6,5 triệu ca tử vong. Trước sự lây lan của virus SARS-CoV-2 trên diện rộng về mặt địa lý, Tổng Giám đốc Ghebreyesus ngày 11/3/2020 đã tuyên bố COVID-19 là đại dịch toàn cầu. 

2. Chủ tịch EC tuyên bố “châu Âu sẽ thắng Nga”

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen phát biểu trong phiên thảo luận về Trạng thái của Liên minh châu Âu tại Nghị viện châu Âu ở Strasbourg, Pháp, ngày 14/9. Ảnh: AFP

Chủ tịch Ủy ban châu Âu nói các lệnh trừng phạt Nga sẽ còn kéo dài và EU sẽ tiếp tục đoàn kết với Ukraine để "chiến thắng Nga".

"Đây là lúc chúng ta cần thể hiện quyết tâm, không phải nhân nhượng", Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen phát biểu trước Nghị viện châu Âu ở Strasbourg, Pháp, hôm nay, khi khẳng định các lệnh trừng phạt nhắm vào Nga sẽ không kết thúc trong tương lai gần.

“Tôi đứng đây với niềm tin rằng Nga sẽ thua và châu Âu sẽ thắng", bà von der Leyen nói. "Tinh thần đoàn kết giữa châu Âu và Ukraine là không thể lay chuyển".

Chủ tịch EC thông báo sẽ tới Kiev hôm nay và gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky để thảo luận cụ thể về các khoản hỗ trợ từ châu Âu cho Kiev.

Nga ngày 24/2 phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine và kiểm soát nhiều vùng lãnh thổ ở miền đông và miền nam nước này sau hơn 6 tháng chiến sự.

Phương Tây và Liên minh châu Âu (EU) đã áp hàng loạt lệnh trừng phạt để đáp trả, như loại Nga khỏi hệ thống thanh toán quốc tế SWIFT, tịch thu các du thuyền của giới tài phiệt, đóng băng dự trữ vàng và ngoại hối của Nga, bỏ quy chế tối huệ quốc với Nga, dừng nhập khẩu các hàng hóa từ Nga.

Một số nước châu Âu cho rằng loạt lệnh trừng phạt chưa từng có nhắm vào Nga đang gây thiệt hại nhiều hơn cho chính họ, với giá năng lượng tăng vọt sau khi Moskva giảm nguồn cung khí đốt tới khu vực.

Tuy nhiên, bà von der Leyen cho rằng lĩnh vực tài chính của Nga đang gặp rất nhiều khó khăn, khi gần 1.000 công ty đa quốc gia đã rời nước này. Quân đội Nga cũng được cho là đang thiếu chip chế tạo vũ khí do lệnh hạn chế công nghệ của phương Tây.

Điện Kremlin cáo buộc các nước phương Tây đang tìm mọi cách để đối phó Nga, nhưng họ không còn biện pháp gây áp lực nào với Moskva. Theo Mikhail Ulyanov, đại diện thường trực Nga tại các tổ chức quốc tế ở Vienna, phương Tây đã áp đặt khoảng 11.000 lệnh trừng phạt với Moskva nhưng "lần đầu tiên trong lịch sử, họ phải đối mặt với hậu quả từ chính lệnh trừng phạt mà họ áp đặt lên quốc gia khác".

3. Tổng thống Putin cảnh báo thảm họa từ nhà máy hạt nhân lớn nhất Ukraine

Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Điện Kremlin ở Moskva, Nga. Ảnh: AFP/TTXVN

Điện đàm với người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron hôm 11/9, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã cảnh báo về "hậu quả thảm khốc" tiềm tàng của những gì ông nói là các cuộc tấn công của Ukraine vào nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia hiện do Nga kiểm soát.

Trong cuộc điện đàm với ông Macron, ông Putin đã nhắc trọng tâm đến các cuộc tấn công thường xuyên của Ukraine vào nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia, bao gồm cả một cơ sở lưu trữ chất thải phóng xạ, nơi chứa đầy hậu quả thảm khốc, Điện Kremlin cho biết trong một tuyên bố.

Nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu này đã trở thành tâm điểm của cuộc xung đột trong những tuần gần đây, làm dấy lên lo ngại về khả năng xảy ra sự cố hạt nhân.

Tổng thống Putin cho hay, các chuyên gia Nga tại nhà máy đang thực hiện các bước để đảm bảo an toàn cho cơ sở hạt nhân này và cho biết, Moscow sẵn sàng tiếp tục làm việc với cơ quan nguyên tử của Liên Hợp Quốc để thống nhất về các giải pháp "phi chính trị hóa" cho các vấn đề tại nhà máy.

Trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Macron, Tổng thống Putin cũng cáo buộc các lực lượng Ukraine sử dụng vũ khí do phương Tây cung cấp nhằm vào những cơ sở hạ tầng dân sự ở khu vực Donbass, miền đông Ukraine…

4. Nhiều nước đóng cửa Đại sứ quán ở thủ đô Port-au-Prince của Haiti

Trước lo ngại về tình hình an ninh bất ổn, nhiều nước đã đóng cửa Đại sứ quán ở thủ đô Port-au-Prince của Haiti.

Người dân biểu tình trên đường phố ở Haiti. Ảnh: AP

Đại sứ quán Pháp tại Haiti đưa ra thông báo đối với công dân Pháp tại Haiti rằng, tình hình đang ngày càng xấu đi ở Port-au-Prince và các tỉnh. Đại sứ quán khuyến cáo nên hạn chế đi lại, trừ trường hợp thật sự cần thiết; đồng thời phải hết sức cẩn thận trong mỗi chuyến đi và chuẩn bị sẵn sàng các nhu yếu phẩm tại nhà. Tình hình an ninh bất ổn buộc phải đóng cửa các dịch vụ của Đại sứ quán cho người dân ngay từ bây giờ và cho đến khi có thông báo mới.

Đại sứ quán Canada cho biết, do các sự kiện ở Port-au-Prince, các dịch vụ phục vụ công chúng của Đại sứ quán Canada tại Haiti sẽ đóng cửa từ thứ Tư, ngày 14/9.

Đại sứ quán Mexico thông báo, do tình hình bạo lực và mất an ninh, Đại sứ quán sẽ vẫn đóng cửa trong tuần này cho đến khi có thông báo mới. Cũng với lý do tương tự, Đại sứ quán Cộng hòa Dominica, Đại sứ quán Tây Ban Nha thông báo tạm đóng cửa cho đến khi có thông báo mới do mức độ an toàn nơi công cộng ở Haiti đang giảm sút.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh nổ ra các cuộc biểu tình ở Haiti, bao gồm cả phong tỏa đường sá, khiến hoạt động giao thông công cộng bị tê liệt, nhiều cửa hàng và cơ sở kinh doanh phải đóng cửa do lo ngại bị cướp phá.

Trước đó, ngày 11/9, Thủ tướng Haiti Ariel Henry cho biết nước này không còn ngân sách để tiếp tục trợ cấp giá nhiên liệu, đồng thời nhận định giá xăng và các loại nhiên liệu khác sẽ tăng gần gấp đôi, từ khoảng 350 gourdes (2,9 USD) lên gần 670 gourdes (5,5 USD).

Minh Thư (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam