Tâm điểm báo chí

Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 18/07- 24/07/2022

*Ký kết thỏa thuận bốn bên về xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen; *Ba Lan ký các dự luật cho phép phê chuẩn việc Phần Lan, Thụy Điển gia nhập NATO; *Mỹ tiếp tục chính sách mơ hồ chiến lược trong vấn đề Đài Loan; *Ukraine cáo buộc Nga không kích cảng Odessa.

1. Ký kết thỏa thuận bốn bên về xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen

Ngày 22/7, các đại diện của Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Ukraine và Liên hợp quốc đã ký thỏa thuận về xuất khẩu ngũ cốc. Theo đó, việc vận chuyển ngũ cốc của Ukraine từ các cảng ở biển Đen được đảm bảo an toàn và xuất khẩu ngũ cốc của Nga được dỡ bỏ phong tỏa.

Buổi lễ có sự tham dự của Tổng thư ký LHQ António Guterres, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu và Bộ trưởng Cơ sở hạ tầng Ukraine Aleksander Kubrakov. Bộ trưởng Shoigu đã ký một thỏa thuận riêng với Thổ Nhĩ Kỳ và Liên hợp quốc, Bộ trưởng Ukraine Kubrakov cũng đã ký phần thỏa thuận của mình.

Như Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu đã nhấn mạnh, văn kiện này có sự tham gia của Liên hợp quốc trong việc dỡ bỏ các hạn chế đối với xuất khẩu nông sản và phân bón từ Nga sang các thị trường thế giới.

ky ket thoa thuan bon ben ve xuat khau ngu coc qua bien Den hinh anh 1

Nông dân thu hoạch ngũ cốc ở Odessa, Ukraine ngày 22/6. Ảnh: Reuters

Thỏa thuận cũng quy định rằng, xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine qua Biển Đen sẽ diễn ra tại ba cảng Odessa, Chornomorsk và Yuzhny; việc rà phá mìn trong lãnh hải Ukraine sẽ không được thực hiện vì sẽ mất quá nhiều thời gian; các tàu có ngũ cốc sẽ rời Biển Đen dọc theo hành lang an toàn đã được thỏa thuận, chúng sẽ được hộ tống bởi các hoa tiêu Ukraine.

Để kiểm tra mức độ an toàn của các tuyến đường, các bên sẽ có thể cử tàu quét mìn. Quá trình này sẽ được giám sát bởi một trung tâm điều phối dưới sự bảo trợ của Liên hợp quốc, trung tâm này sẽ được lập ngay tại Istanbul với sự tham gia của cả bốn bên; không ​​có sự hộ tống của quân đội: tàu chiến, máy bay và máy bay không người lái sẽ bị cấm đến gần tàu ở một khoảng cách xác định; các tàu cập cảng sẽ được các đoàn kiểm tra dưới sự kiểm soát của Trung tâm Điều phối Liên hợp kiểm tra vũ khí.

Tại các cảng, đại diện của Liên hợp quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine sẽ quan sát việc bốc hàng ngũ cốc. Các sự cố tiềm ẩn cũng sẽ do đầu mối chung xử lý. Thỏa thuận sẽ có hiệu lực trong 120 ngày, sau đó có thể gia hạn.

Tổng thư ký Liên hợp quốc Guterres gọi thỏa thuận lương thực là một tia sáng hy vọng.

Về phía Nga, Bộ trưởng Ngoại giao Sergei Lavrov nói rằng, “thật vui mừng khi Washington và Brussels đã ngừng cản trở việc đạt được các thỏa thuận”. Theo ông, việc Mỹ và các đồng minh sử dụng thực phẩm vì lợi ích các cuộc phiêu lưu địa chính trị là "không thể chấp nhận được và vô nhân đạo". Nhà ngoại giao này khẳng định, "việc ký kết bản ghi nhớ Nga - Liên hợp quốc một lần nữa nhấn mạnh bản chất hoàn toàn giả tạo của những nỗ lực mà phương Tây thực hiện nhằm đổ lỗi cho Nga về các vấn đề cung cấp ngũ cốc cho các thị trường thế giới.” Ông nhấn mạnh, “Nga sẽ tiếp tục thực hiện đúng nghĩa vụ của mình trong lĩnh vực này (đảm bảo an ninh lương thực). Moscow kỳ vọng rằng, trong giai đoạn tới, tất cả các nỗ lực cần thiết sẽ được thực hiện để các thỏa thuận này đạt hiệu quả.

2. Ba Lan ký các dự luật cho phép phê chuẩn việc Phần Lan, Thụy Điển gia nhập NATO

Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda ngày 22/7 đã ký các dự thảo luật cho phép ông phê chuẩn việc gia nhập NATO của Phần Lan và Thụy Điển.

Các dự thảo luật được Tổng thống Duda ký tại cảng biển Hải quân Ba Lan ở Gdynia trên bờ biển Baltic. Trước khi được Tổng thống ký thành luật, các dự thảo đã được thông qua ở Hạ viện ngày 7/7 và ở Thượng viện ngày 20/7. Khi luật mới có hiệu lực, Tổng thống sẽ có thể phê chuẩn một nghị định thư của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương NATO về việc gia nhập của Phần Lan và Thụy Điển.

Bình luận về sự kiện, Tổng thống Duda cho rằng, đây là một ngày rất quan trọng không chỉ đối với NATO, không chỉ đối với phần châu Âu, mà còn đối với lưu vực Biển Baltic và an ninh của khu vực này trên thế giới. Đó cũng là một ngày rất quan trọng đối với thế hệ tương lai của người Ba Lan và những người sẽ sống và xây dựng cuộc sống hàng ngày cũng như hạnh phúc của họ ở khu vực này của châu Âu và thế giới.

ba lan ky cac du luat cho phep phe chuan viec phan lan, thuy Dien gia nhap nato hinh anh 1

Tổng thống Ba Lan đã ký các dự luật tại cảng biển Hải quân Ba Lan ở Gdynia trên bờ biển Baltic. Ảnh: Thefirstnews.com

Phần Lan và Thụy Điển đã nộp đơn xin gia nhập NATO vào giữa tháng 5/2022. Hiện các nước đã có tư cách là quốc gia được mời và có thể tham gia các cuộc họp của NATO nhưng không có quyền biểu quyết. Để có thể chính thức trở thành thành viên của NATO, cần phải được tất cả 30 thành viên hiện tại của khối đồng ý.

3. Mỹ tiếp tục chính sách mơ hồ chiến lược trong vấn đề Đài Loan

Phát biểu tại Diễn đàn an ninh Aspen, Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Sullivan khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục chính sách mơ hồ chiến lược đối với Đài Loan. Theo ông Sullivan, Mỹ tiếp tục thận trọng trước khả năng gia tăng xung đột với Trung Quốc có thể dẫn tới một cuộc chiến tranh lạnh mới.

my tiep tuc chinh sach mo ho chien luoc trong van de Dai loan hinh anh 1

Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Sullivan. Ảnh: NPR.

Phát biểu của ông Sullivan được đưa ra trong bối cảnh có thông tin Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi có kế hoạch thăm Đài Loan vào tháng tới. Tổng thống Joe Biden nói rằng quân đội Mỹ “không nghĩ đây là ý tưởng tốt vào thời điểm hiện tại”.

Bà Pelosi cho biết chưa nghe về bình luận của ông Biden và cũng từ chối cho biết có thực hiện chuyến thăm hay không.

4. Ukraine cáo buộc Nga không kích cảng Odessa

Phía Ukraine cáo buộc Nga không kích tên lửa cảng Odessa ở phía Nam Ukraine, chỉ 1 ngày sau khi Nga và Ukraine nhất trí về một thỏa thuận cho phép nối lại việc xuất khẩu các loại ngũ cốc quan trọng ra thế giới.

Ông Serhii Bratchuk, người phát ngôn chính quyền quân sự Odessa cho biết 2 tên lửa đã tấn công vào các cơ sở hạ tầng của cảng và bị phòng không Ukraine bắn hạ. Ít nhất 6 vụ nổ đã được ghi nhận ở Odessa, nghị sĩ Ukraine Oleksiy Goncharenko thông báo.

ukraine cao buoc nga khong kich cang odessa hinh anh 1

Cảng Odessa. Ảnh: Tass

Vụ không kích trên diễn ra chỉ 1 ngày sau khi Nga và Ukraine ký kết một thỏa thuận do Liên Hợp Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian ở Istanbul, cho phép xuất khẩu ngũ cốc từ các cảng Biển Đen của Ukraine nhằm ngăn chặn khủng hoảng lương thực toàn cầu do cuộc xung đột đang diễn ra.

Trong khi đó, Nga cáo buộc Ukraine không kích tên lửa vào nhà máy thủy điện Kakhovskaya ở khu vực Kherson, song cuộc tấn công này đã bị ngăn chặn và nhà máy vẫn đang hoạt động bình thường.

"Có một cuộc không kích tên lửa ở khu vực nhà máy thủy điện Kakhovskaya nhưng không có gì bị phá hủy. Các tên lửa đã bị bắn hạ, kế hoạch ngăn chặn diễn ra thành công. Không có tổn thất nghiêm trọng nào", quan chức địa phương khu vực Kherson, ông Kirill Stremousov cho hay.

S.A (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT HNB VN